ΑΘΕΡΑΠΕΥΤΑ ΕΡΓΑΣΙΟΜΑΝΗΣ ΝΑΙ ή ΟΧΙ;

 

Την έβδομη ημέρα, ακόμα και ο Θεός ξεκουράστηκε!

Ωστόσο, για τον εργασιομανή, η μέρα ξεκούρασης και ανάπαυλας μοιάζει να μην έρχεται ποτέ! Υπάρχει πάντα ένα ακόμα e-mail να διαβάσει, ένα ακόμα τηλεφώνημα που πρέπει να γίνει, ένα ακόμα Σαββατοκύριακο που θα το περάσει δουλεύοντας μακριά από την οικογένεια και τους φίλους του.

Συνήθως, ο εργασιομανής αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως απλά κάποιον που εργάζεται σκληρά. Άλλωστε, η κοινωνία μας ενθαρρύνει τέτοιου είδους συμπεριφορές. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορα σημάδια που μπορούν να μας βοηθήσουν στο να ξεχωρίσουμε τον εργασιομανή από αυτόν που εργάζεται σκληρά.

1. Ο εργασιομανής όχι μόνο εργάζεται σκληρά, αλλά θέτει και ανέφικτα υψηλούς στόχους με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα αίσθημα του τύπου: «αυτό που κάνω δεν είναι ποτέ αρκετά καλό»
2. Η ανάγκη του εργασιομανούς να ικανοποιεί τους συναδέλφους και προϊσταμένους του, είναι τόσο μεγάλη, ώστε συχνά να αγνοεί τις αρνητικές επιπτώσεις των υπερβολικών ωρών εργασίας και άγχους στην υγεία του
3. Ο εργασιομανής νιώθει να αυτοπροσδιορίζεται μέσω των εργασιακών του επιδόσεων. Η ατομική του ταυτότητα και αξία εξαρτώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την αποδοχή των συνεργατών του
4. Ο εργασιομανής δυσκολεύεται να προχωρήσει σε «ανάθεση εργασιών» καθότι έχει την τάση να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα. «Εάν θέλω να γίνει καλά, θα πρέπει να το κάνω μόνος μου», αποτελεί μία συνηθισμένη πεποίθησή του
5. Η άσκηση ελέγχου στον χώρο εργασίας αποκτά και μια ακόμη διάσταση για τον εργασιομανή, καθώς με τον τρόπο αυτό προσπαθεί να διαχειριστεί τις αβεβαιότητες που έτσι κι αλλιώς προκύπτουν στην καθημερινή ζωή
6. Συχνά, η εργασία αποτελεί έναν τρόπο διαφυγής από την αντιμετώπιση των συναισθηματικών προβλημάτων και εναλλαγών της διάθεσης με τα οποία μπορεί να έρχεται αντιμέτωπος ο εργασιομανής
7. Όπως συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις «εθισμού», ο εργασιομανής – όταν δεν είναι στη δουλειά – χάνει τις ισορροπίες του με αποτέλεσμα να επηρεάζονται αρνητικά τόσο τα συναισθήματα, όσο και οι σχέσεις του με τους άλλους
8. Ο εργασιομανής είναι πιθανόν να αρχίσει να ψεύδεται, τόσο στον εαυτό του, όσο και στους άλλους, σε σχέση με τις εργασιακές του συνήθειες. Επίσης, μπορεί να μην παραδέχεται προηγούμενες αποτυχίες του και αντίστοιχα να υπερβάλει σχετικά με εργασιακά του επιτεύγματα

Πώς, όμως, μπορώ να σταματήσω να είμαι εργασιομανής;

• Άλλαξε τις αξίες σου, έτσι ώστε η δουλειά να μην είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή σου
• Μείωσε τις εργασίες των οποίων τα οφέλη είναι σχετικά μικρά σε σύγκριση με τον χρόνο που επενδύεις για αυτές
• Περιόρισε το εύρος των εργασιών που αναλαμβάνεις και μην ξεχνάς να ξεκινάς κάτι, αφότου έχεις ολοκληρώσει κάτι άλλο
• Όρισε τουλάχιστον μία μέρα την εβδομάδα για ξεκούραση και χαλάρωση, μακριά από οτιδήποτε μπορεί να σχετίζεται με την εργασία σου
• Δείξε μεγαλύτερη ελαστικότητα σχετικά με τον χρόνο διεκπεραίωσης μιας εργασίας
• Προσπάθησε, να θέτεις ρεαλιστικούς στόχους και να μην αναζητάς συνεχώς την «τελειότητα» λειτουργώντας καταναγκαστικά και πιεστικά προς τον εαυτό σου
• Συνέχισε να είσαι αποτελεσματικός στη δουλειά σου, αλλά μην ξεχνάς πως τα όρια είναι απαραίτητα έτσι ώστε να μην μένουν στο περιθώριο οι υπόλοιπες πτυχές της ζωής σου (οικογένεια, σχέσεις, χόμπι)
• Οργάνωσε μια ρουτίνα με δραστηριότητες εκτός δουλειάς που θα εφαρμόζεις σε εβδομαδιαία βάση
• Εάν έχεις την τάση να ξυπνάς νωρίς το πρωί, διατήρησε την συνήθειά σου, αλλά προσπάθησε να αξιοποιήσεις τον χρόνο σου χαλαρώνοντας στο κρεβάτι ή πίνοντας ήρεμα τον καφέ σου, αντί να τακτοποιείς εκκρεμότητες της δουλειάς
• Αφουγκράσου τα μηνύματα που λαμβάνεις από τους δικούς σου ανθρώπους σχετικά με το εάν το παρακάνεις με την δουλειά ή όχι
• Παρατήρησε μια τυπική σου μέρα και αναρωτήσου: «Πραγματικά αυτή είναι η ζωή που έχω ονειρευτεί για μένα;»

Η εργασιομανία μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία τόσο στις διαπροσωπικές σχέσεις, όσο και στην ψυχική ισορροπία του εργασιομανούς. Εάν νιώσεις πως έχεις αρχίσει να παγιδεύεσαι σε αυτή, μη διστάσεις να το συζητήσεις με έναν ειδικό.

 

 

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.
Diploma in Dyslexia
Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας
Ιατρική Αθηνών
Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477
Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

 

ΠΩΣ ΝΑ ΛΕΩ «ΟΧΙ» ΔΙΧΩΣ ΕΝΟΧΕΣ!

Συνήθως, οι άνθρωποι έχουμε την τάση να λέμε «ναι» στις απαιτήσεις και επιθυμίες των γύρω μας, καθώς είτε δεν θέλουμε να τους στεναχωρήσουμε, είτε επειδή αξιολογούμε τις δικές τους ανάγκες ως πιο σημαντικές.

Ωστόσο, μία από τις μεγαλύτερες χάρες που θα μπορούσες να κάνεις στον εαυτό σου είναι το να μάθεις να λες «όχι», όποτε χρειάζεται, δίχως ενοχές, εσωτερικές συγκρούσεις ή υποκινούμενη από μια λανθασμένη αντίληψη του τύπου «πρέπει όλα να περνούν από τα χέρια μου». Με τον τρόπο αυτό, θα μειώσεις τα επίπεδα του στρες που βιώνεις, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλίσεις περισσότερο χρόνο για πράγματα που είναι σημαντικά για σένα.

Σίγουρα, η διαδικασία της αλλαγής δε θα είναι εύκολη, ειδικά εάν έχεις μάθει να δείχνεις υπομονή και κατανόηση για πολύ καιρό. Παρόλα αυτά, να πως μπορείς να το πετύχεις:

1. «Συγγνώμη, αλλά δεν μπορώ να κάνω αυτό που μου ζητάς τώρα αμέσως». Προσάρμοσε τις απαιτήσεις των γύρω σου βάσει του δικού σου προγράμματος και όχι το αντίστροφο. Δεν υπάρχει κάτι πιο αποδιοργανωτικό από το να αλλάζεις τις δραστηριότητές σου επειδή κάποιος σου ζητάει να κάνεις κάτι την τελευταία στιγμή. Εκτός και αν δεν πρόκειται για κάτι επείγον, απάντησε με σταθερή φωνή πως έχεις ήδη κανονίσει κάτι άλλο
2. «Άσε με να το σκεφτώ και θα σου απαντήσω λίγο αργότερα». Εάν δεν νιώθεις άνετα με το να είσαι τόσο άμεση στα λεγόμενά σου ή έχεις να κάνεις με ιδιαίτερα πιεστικά και πειστικά άτομα, πάρε λίγο χρόνο ώστε να σκεφτείς καλύτερα τα υπέρ και τα κατά του να αναλάβεις την επιπρόσθετη υποχρέωση που σου ζητείται. Έτσι, η απάντησή σου δεν κινδυνεύει να καθοριστεί από την πίεση της στιγμής
3. «Δεν μπορώ να κάνω ακριβώς αυτό που μου ζητάς, αλλά θα μπορούσα…» (και ανάφερε κάτι παραπλήσιο ή που θα απαιτούσε λιγότερη δέσμευση). Μια τέτοιου είδους απάντηση φαίνεται χρήσιμη στις περιπτώσεις που θέλεις να κάνεις αυτό που σου ζητείται, αλλά δεν έχεις χρόνο. Επίσης, αποτελεί μια καλή λύση όταν προσπαθείς να βάλεις σταδιακά τα όριά σου απέναντι σε κάποιον που έχει μάθει να σε επιφορτίζει συνεχώς με τις υποχρεώσεις του
4. Να είσαι άμεση και ευγενική, αλλά όχι απολογητική. Έτσι, ούτε γίνεσαι αντιπαθητική, ούτε δημιουργείς την εικόνα ενός ατόμου που θα λυγίσει μετά από λίγη πίεση
5. Να είσαι ξεκάθαρη δίχως να δίνεις λανθασμένη εντύπωση πως μπορεί τελικά και να δεχτείς αυτό που σου ζητείται, ενώ ξέρεις πως στο τέλος η απάντησή σου θα είναι αρνητική. Κάτι τέτοιο είναι πιθανό να προκαλέσει μεγαλύτερη απογοήτευση στο άτομο που έχεις απέναντί σου
6. Προσπάθησε να μην πέσεις στην παγίδα του «Μα γιατί να μην το αναλάβω; Αφού έχω λίγο χρόνο που θα κάθομαι». Ακόμα κι αν με κάποιον τρόπο μπορείς να συμπεριλάβεις την επιπλέον υποχρέωση στο πρόγραμμά σου, θυμήσου πως και ο χρόνος για χαλάρωση ή ενασχόληση με τον εαυτό σου δεν θα πρέπει να λείπουν από τη μέρα σου

Πραγματικά, το να λες «όχι» είναι πιο δύσκολο από το να λες «ναι». Όμως, με τον τρόπο αυτό θα μειώσεις τα επίπεδα του στρες της καθημερινότητας και θα μπορέσεις να καταλάβεις καλύτερα τις προτεραιότητές σου.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΝΤΡΟΠΑΛΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ!

Η συμμετοχή του μαθητή μέσα στην τάξη έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο για την απόκτηση καλύτερων βαθμών, αλλά και για τη συνολική γνώση που θα αποκομίσει κατά τη διάρκεια της σχολικής του ζωής. Ωστόσο, για μερικούς μαθητές το να μιλούν μπροστά σε όλη την τάξη ή το να κάνουν μια παρουσίαση μπορεί να προκαλέσει μεγάλο άγχος και φόβο, ειδικά δε όταν νιώθουν ότι υστερούν σε σχέση με τους συμμαθητές τους σε κάποιο γνωστικό αντικείμενο ή στις περιπτώσεις που δεν είναι πολύ καλά διαβασμένοι και προετοιμασμένοι. Τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για τους μαθητές εκείνους οι οποίοι σε γενικές γραμμές είναι πιο ντροπαλοί και χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοπεποίθηση.

Ακολουθούν μερικές συμβουλές που μπορεί να φανούν χρήσιμες σε όσους δεν έχουν το θάρρος να συμμετέχουν ενεργά στις συζητήσεις μέσα στην τάξη:

1. Θυμήσου πως ότι κι αν έχεις να πεις ή να ρωτήσεις σχεδόν πάντα αποβαίνει χρήσιμο και για τους υπόλοιπους. Όσο περισσότερες απόψεις ακούγονται, τόσο πληρέστερα εξετάζεται ένα θέμα. Άλλωστε, ακόμα και στις περιπτώσεις που μπορεί να διστάζεις, γιατί νιώθεις ότι αυτό που θα πεις μπορεί να ακουστεί ανόητο, σκέψου πως το πιθανότερο είναι και άλλοι μαθητές μέσα στην τάξη να ήθελαν να κάνουν το ίδιο σχόλιο ή ερώτηση και απλά δεν τόλμησαν. Έτσι, ουσιαστικά, συμμετέχοντας ενεργά στο μάθημα βοηθάς και τους υπόλοιπους να λύσουν τις απορίες τους.
2. Θεώρησε πως κάνεις εξάσκηση για τη μελλοντική σου εργασία και ζωή γενικότερα. Είτε σου αρέσει είτε όχι, θα έρθει κάποια στιγμή στη ζωή σου που θα χρειαστεί να μιλήσεις δημόσια. Ανεξάρτητα με το εάν το συγκεκριμένο γεγονός θα σχετίζεται με την επαγγελματική σου εξέλιξη ή όχι, η αποτελεσματική επικοινωνία αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική δεξιότητα για την καθημερινή ζωή και το σχολείο αποτελεί ίσως το καλύτερο μέρος για να την αναπτύξεις. Το να μπορεί κανείς να σταθεί και να μιλήσει μπροστά σε κόσμο, απαιτεί συνεχή εξάσκηση και γνώση. Επομένως, μην απογοητεύεσαι εάν ακόμα τραυλίζεις, χάνεις τον ειρμό των σκέψεών σου ή δεν μπορείς να επικοινωνήσεις τις ιδέες σου με άνεση όταν βρίσκεσαι στο επίκεντρο των συζητήσεων.
3. Αναγνώρισε τι είναι αυτό που σε κάνει να νιώθεις νευρικότητα και αναζήτησε τρόπους να το αντιμετωπίσεις. Μερικοί άνθρωποι νιώθουν νευρικότητα όταν πρέπει να μιλήσουν σε μεγάλες, πολυπληθείς αίθουσες, ενώ άλλοι εν όψει ενός meeting ή μιας μικρότερης παρουσίασης. Οι συνθήκες μπορεί να διαφέρουν, αλλά το αποτέλεσμα να είναι το ίδιο. Επομένως, επικεντρώσου σε τεχνικές που θα σε βοηθήσουν να χαλαρώσεις την στιγμή που εκτίθεσαι μπροστά σε κόσμο. Δοκίμασε κάποιο από τα παρακάτω:

Ø  Κατά τη διάρκεια της ομιλίας επικέντρωσε την προσοχή σου σε κάποιο αντικείμενο στο βάθος της αίθουσας, έτσι ώστε να μην επηρεάζεσαι από τις αντιδράσεις των γύρω σου

Ø  Φρόντισε να έχεις προετοιμαστεί όσο το δυνατόν καλύτερα προτού κάνεις μία παρουσίαση

Ø  Οργάνωσε καλά τις σημειώσεις σου. Φρόντισε να είναι σύντομες έτσι ώστε να σου υπενθυμίζουν τα όσα θέλεις να πεις, δίχως να χάνεται ο αυθορμητισμός και η ροή του λόγου σου

Ø  Χρησιμοποίησε τα «δυνατά σημεία» του χαρακτήρα σου προκειμένου να κερδίσεις το ενδιαφέρον του κοινού (π.χ. χιούμορ, παρουσίαση με οπτικοακουστικό υλικό, σύντομος και κατανοητός λόγος) 

Ø  Διατήρησε σταθερό το ρυθμό της αναπνοής σου. Αυτό θα προσδώσει μεγαλύτερη σταθερότητα στο λόγο σου

Ø  Μην βιάζεσαι. Μίλα αργά και δυνατά ώστε να έχεις χρόνο να σκεφτείς την επόμενη πρόταση, αλλά και για να μην μεταδόσεις την νευρικότητά σου στους ακροατές

Η  έκθεση μπροστά σε ακροατήριο σίγουρα αποτελεί ένα στρεσογόνο γεγονός, πόσο μάλλον όταν πρόκειται να αξιολογηθείς και να βαθμολογηθείς από την απόδοσή σου  τη δεδομένη στιγμή. Ωστόσο, έχε στο μυαλό σου πως οι δάσκαλοί σου στοχεύουν στον εμπλουτισμό των γνώσεών σου και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων σου και όχι στο πως θα σε μειώσουν στα μάτια των συμμαθητών σου. Επομένως, εξέφρασε την άποψή σου και γρήγορα θα διαπιστώσεις πως θα τα πας πολύ καλύτερα απ’ ότι φοβάσαι!

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477

Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

Web page: http://www.wix.com/elpidapan/panagiotounakou

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

Στις μέρες μας η οικονομική κρίση αποτελεί το μόνιμο θέμα συζήτησης και όχι μόνο, καθώς το στρες που δημιουργείται λόγω αυτής ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την αύξηση των προβλημάτων ψυχικής αλλά και σωματικής υγείας. Η απώλεια εργασίας, n συνεχής μείωση του εισοδήματος καθώς και τα όλο και αυξανόμενα «χαράτσια» συνεπάγονται ανασφάλεια, άγχος και εντάσεις τόσο στις σχέσεις μεταξύ των ενηλίκων, όσο και μεταξύ γονέα-παιδιού. 

Το ψυχολογικό στρες που συνδέεται με την ανέχεια αυξάνει τις πιθανότητες ο γονέας να νιώσει ανήμπορος μπροστά στα οικονομικά βάρη της οικογένειας. Ειδικά καθώς μπαίνουμε στον Σεπτέμβρη – μήνα που χρειάζεται να παρθούν αποφάσεις, εκτός των άλλων, και σχετικά με την εκπαίδευση των παιδιών – το άγχος και οι ενοχές μεγεθύνονται, αφού δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα για έναν γονιό από το να ξέρει πως δεν μπορεί να προσφέρει τα απαραίτητα για το παιδί του, προκειμένου εκείνο να έχει ένα καλύτερο μέλλον με περισσότερες προοπτικές. Επιπρόσθετα, συχνά νιώθει πως σιγά – σιγά σβήνει ο θαυμασμός προς το πρόσωπό του, με αποτέλεσμα να φτάνει ακόμα και στο σημείο να ντρέπεται για τον ίδιο του τον εαυτό. 

Φροντιστήρια, εξωσχολικές δραστηριότητες, η φοίτηση του παιδιού στη σχολή όπου κατάφερε να περάσει μετά τις απολυτήριες εξετάσεις του Λυκείου, βάζουν τον γονέα σε σκέψεις και προβληματισμούς. 

Να μερικές συμβουλές που μπορεί να σας φανούν χρήσιμες:

• Συζητήστε με το παιδί σας με ειλικρίνεια και εξηγήστε του την οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η οικογένειά σας πάντα, βέβαια, με τρόπο κατανοητό για την ηλικία του
• Σχεδιάστε μαζί τρόπους εξοικονόμησης χρημάτων (π.χ. λίστες για αγορά αγαθών και διαχωρισμός τους μεταξύ αυτών που «χρειάζεται» να αγοράσουμε και αυτών που απλά «θέλουμε»)
• Αναζητήστε τρόπους προκειμένου το κάθε μέλος της οικογένειας να περιορίσει τα έξοδά του και να ιεραρχήσει σωστά τις ανάγκες του
• Η εύρεση μιας δουλειάς μερικής απασχόλησης ίσως να ήταν μια καλή λύση τόσο για τους φοιτητές, όσο και για τα παιδιά των τελευταίων τάξεων του σχολείου. Έτσι, όχι μόνο θα εξασφαλίσουν κάποια χρήματα για τις προσωπικές τους ανάγκες, αλλά θα εκτιμήσουν καλύτερα και τον τρόπο που κερδίζει κανείς τα προς το ζην
• Περικοπές μπορούν, επίσης, να γίνουν και στα σχολικά είδη. Η χρήση, για παράδειγμα, περσινών τετραδίων που έχουν ακόμα κενές σελίδες ή μεταχειρισμένων βιβλίων από μεγαλύτερα παιδιά
• Οργανώστε μαζί με φιλικά σας ζευγάρια ομάδες μελέτης για τα παιδιά σας όπου τα μεγαλύτερα θα βοηθούν τα μικρότερα με τα μαθήματά τους, προκειμένου να μειώσετε την ανάγκη για φροντιστήριο. Παράλληλα, με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η συνεργατικότητα και η υπευθυνότητα των παιδιών
• Εάν το παιδί σας είναι φοιτητής, αναζητήστε τρόπους για να κερδίσει κάποια υποτροφία που τυχόν παρέχεται από το εκπαιδευτικό ίδρυμα στο οποίο φοιτά. Επίσης, στην περίπτωση που η σχολή του παιδιού σας δεν είναι ιδιαίτερα μακριά από τον τόπο κατοικίας σας, συνυπολογίστε τα έξοδα μετακίνησης με τα έξοδα διαμονής του σε ένα δικό του διαμέρισμα, προκειμένου να εξοικονομήσετε χρήματα
• Βοηθήστε το παιδί σας να μεταποιήσει παλιά ρούχα ή έπιπλά του προκειμένου να μοιάζουν με καινούρια ή να βγάλει σε δημοπρασία αντικείμενα που πιθανώς να μην τα χρειάζεται πια. Στις μέρες μας, το διαδίκτυο παρέχει μια σειρά από τέτοιου είδους επιλογές

Είναι γεγονός πως το άγχος των γονέων που πηγάζει από την αδυναμία τους να ανταπεξέλθουν στις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών τους μπορεί να διαταράξει την ισορροπία όλης της οικογένειας. Η αβεβαιότητα που επικρατεί σε συνδυασμό με το δυσοίωνο μέλλον, δημιουργούν την αίσθηση της απώλειας ελέγχου της κατάστασης. Ωστόσο, θυμηθείτε ότι τα παιδιά αντέχουν και προσαρμόζονται, αρκεί να νιώθουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στην οικογένειά τους! Δείξτε τους, λοιπόν, πως όσο δύσκολα κι αν είναι τα πράγματα, εσείς θα κάνετε ότι μπορείτε για να καλυτερεύσουν!

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477

Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

Web page: http://www.wix.com/elpidapan/panagiotounakou

ΦΙΛΙΑ: ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Φαίνεται πως η φιλία έχει μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη και τη ζωή των παιδιών. Μέσω των σχέσεων με τους συνομηλίκους τα παιδιά αναπτύσσουν μια σειρά από κοινωνικές δεξιότητες, μαθαίνουν να επιλέγουν τις αποτελεσματικότερες στρατηγικές για την επίλυση των προβλημάτων τους, ενώ ταυτόχρονα αντλούν συναισθηματική υποστήριξη από τους φίλους τους, γεγονός που τα βοηθά τόσο στην προσαρμογή τους στο σχολείο, όσο και στο να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Από την άλλη πλευρά, τα κοινωνικώς απομονωμένα παιδιά είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολίες στην προσαρμογή, ακόμα και καταθλιπτικό συναίσθημα. Επιπρόσθετα, όταν ένα παιδί νιώθει μη αποδεχτό από τους συνομηλίκους του μπορεί πιο εύκολα να στραφεί προς διάφορες παραβατικές ομάδες, να διακόψει τη φοίτησή του στο σχολείο ή να εκδηλώσει επιθετική συμπεριφορά. Μάλιστα, οι φίλοι που «έρχονται κοντά» λόγω της υιοθέτησης αντικοινωνικών συμπεριφορών, πολλές φορές εμπλέκονται όλο και περισσότερο σε παραμπτωματικές συμπεριφορές.

Ωστόσο, οι φιλίες αλλάζουν μορφή καθώς το παιδί μεταβαίνει από το ένα αναπτυξιακό στάδιο στο άλλο. Πιο συγκεκριμένα:

• Κατά τους 8 πρώτους μήνες της ζωής, τα παιδιά ξεκινούν την επικοινωνία τους με τους άλλους κυρίως μέσω της βλεμματικής επαφής, γελώντας ή απλώνοντας το χέρι, αλλά ουσιαστικά δεν δίνουν ιδιαίτερη σημασία στα παιδάκια γύρω τους
• Κατά το 1ο έτος ο εγωκεντρισμός αρχίζει να διαφαίνεται και το παιδί αρνείται να μοιραστεί τα παιχνίδια του
• Μετά τα 2 το παιδί γίνεται πιο κοινωνικό και συνεργατικό, ενώ μειώνονται οι τσακωμοί
• Μέχρι τα 6, οπότε και συνάπτεται συνήθως η πρώτη ουσιαστική δυαδική σχέση, οι παιδικές φιλίες χαρακτηρίζονται από εναλλαγές μεταξύ αρμονικής συνύπαρξης και ανταγωνισμού, αρκετά μέλη στην παρέα, αλλά και την ανάδειξη «αρχηγού»
• Κατά τη σχολική ηλικία, ο εγωκεντρισμός των προηγούμενων ετών ατονεί και τη θέση του παίρνει η «ομάδα». Αρχικά, οι σχέσεις είναι ετερόφυλες, ενώ πλησιάζοντας προς την έναρξη της εφηβείας, τα παιδιά επιλέγουν για φίλους άτομα του ίδιου φύλου
• Στην εφηβεία, συναντάμε τόσο δυαδικές φιλίες, όσο και φιλίες ανάμεσα στα μέλη μεγάλων ομάδων συνομηλίκων. Σταδιακά, ξεκινάει και το ερωτικό ενδιαφέρον για το αντίθετο φύλο

Ωστόσο, δεν είναι εύκολο για όλα τα παιδιά να κάνουν φίλους. Μερικά είναι υπερβολικά συνεσταλμένα, ενώ άλλα δεν έχουν επαρκώς ανεπτυγμένη την ικανότητα της κατανόησης των «θέλω» των γύρω τους, με αποτέλεσμα συχνά να παρεξηγιούνται και να μη γίνονται αποδεκτά από τα υπόλοιπα παιδιά.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε εσείς οι γονείς:

• Εάν έχετε παρατηρήσει ότι το παιδί σας δεν έχει παρέες, τότε προσπαθείστε να συζητήσετε μαζί του προκειμένου να διαπιστώσετε «τι φταίει»
• Ενισχύστε τις κοινωνικές επαφές του παιδιού σας (π.χ. θα μπορούσε να ξεκινήσει ένα ομαδικό άθλημα, κινηθείτε σε χώρους όπου μπορεί να έρθει σε επαφή με άλλα παιδιά, οργανώστε παιδικά πάρτυ) 
• Βοηθήστε το στις επαφές του με τους άλλους κάνοντας εσείς «το πρώτο βήμα» (π.χ. βρείτε αφορμή για κουβέντα με τη μαμά ενός συνομήλικου παιδιού ενώ είστε στην παραλία)
• Δώστε «το καλό παράδειγμα» και διδάξτε την αξία της φιλίας με το να επιδιώκετε οι ίδιοι φιλικές επαφές με τους ανθρώπους γύρω σας
• Τονώστε την αυτοπεποίθησή του, επιβραβεύοντάς το και αφήνοντάς το να αναλάβει πρωτοβουλίες
• Προσπαθείστε να μην είστε επικριτικοί όταν "δεν μπορεί να ξεκολλήσει από δίπλα σας" • Εάν υπάρχουν θέματα «απομόνωσης» ή «περιθωριοποίησης στο σχολείο, μοιραστείτε την ανησυχία σας με τον εκπαιδευτικό
• Σε περίπτωση που το παιδί σας αρχίσει να αρνείται να πάει στο σχολείο, δεν το καλούν ποτέ σε παιδικές συγκεντρώσεις, μοιάζει ιδιαίτερα αγχωμένο ή θυμώνει εύκολα, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε έναν Ψυχολόγο

Αναμφισβήτητα, οι φιλίες κατέχουν καθοριστική θέση στη ζωή όχι μόνο των παιδιών, αλλά και τη δική μας, ανεξάρτητα με το ποια μορφή ή έκταση παίρνουν, αρκεί να είναι οι κατάλληλες για μας. Άλλωστε, «Το να περπατάς με ένα φίλο στο σκοτάδι είναι καλύτερο από το να περπατάς μόνος στο φως...» (Hellen Keller)

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

 Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας Ιατρική Αθηνών

Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477 Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

Web page: http://www.wix.com/elpidapan/panagiotounakou