ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Η μνήμη αποτελεί μια σπουδαία ικανότητα του ανθρώπου, η οποία είναι συνυφασμένη με την ίδια τη ζωή, καθότι δίχως αυτή θα ήταν αδύνατη τόσο η εκμάθηση νέων πραγμάτων, όσο και η κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλει. Τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες φαίνεται πως αντιμετωπίζουν δυσκολίες τόσο στην οπτική, όσο και στην ακουστική μνήμη. Η αποστήθιση, αλλά και η ανάκληση πληροφοριών βασανίζουν αυτούς τους μαθητές καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μολονότι μελετούν για αρκετές ώρες μαθήματα όπως η ιστορία, η γεωγραφία, τα θρησκευτικά, την επόμενη μέρα στο σχολείο να μην θυμούνται σχεδόν τίποτα.

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ

Αν και ο όρος μνήμη δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί ακριβώς, συνήθως χρησιμοποιείται με δύο τρόπους:

• Για να προσδιορίζει το τι θυμόμαστε
• Για να προσδιορίζει την ικανότητα με την οποία συγκρατούμε πληροφορίες που έχουμε μάθει και αποτελούν πλέον γνώσεις και εμπειρίες μας

Η λειτουργία της μνήμης αποτελείται από τρία επιμέρους λειτουργικά δομικά στοιχεία: την αισθητήρια καταγραφή, τη βραχύχρονη μνήμη και τη μακρόχρονη μνήμη.

1    Αισθητήρια καταγραφή: αποτελεί το αρχικό στάδιο στο οποίο συγκρατούνται οι πληροφορίες κατά την πρόσληψή τους, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία αναγνώρισης και επεξεργασίας τους, έως ότου πραγματοποιηθεί η μάθησή τους

2   Βραχύχρονη μνήμη: αποτελεί το στάδιο στο οποίο οι ήδη κωδικοποιημένες πληροφορίες θα είναι δυνατόν να συγκρατηθούν για παραπάνω χρόνο, προκειμένου να συντελεστούν οι διεργασίες για την αναγνώριση της ταυτότητάς τους. Στη βραχύχρονη μνήμη φαίνεται να μπορούν να συγκρατηθούν περίπου 5-9 στοιχεία, όχι για πάνω από 30 δευτερόλεπτα περίπου. Εάν οι πληροφορίες δεν προωθηθούν με κάποιον τρόπο στην μακρόχρονη μνήμη (π.χ. ηχητική – φωνολογική επανάληψη), τότε είναι σίγουρο πως θα χαθούν

3   Μακρόχρονη μνήμη: όταν οι πληροφορίες που έχουν προσληφθεί από το άτομο συγκρατούνται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από μερικά δευτερόλεπτα, τότε μεταβιβάζονται από τη βραχύχρονη στη μακρόχρονη μνήμη. Εκεί, μπορούν να παραμείνουν για απεριόριστο χρονικό διάστημα και δεν απαιτείται εσωτερική επανάληψη για την συγκράτησή τους. Απώλεια πληροφοριών από την μακρόχρονη μνήμη μπορεί να επιτελεστεί είτε λόγω παρεμβολής άλλων πληροφοριών, είτε λόγω του χρόνου που περνάει

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ

Το παιχνίδι μπορεί να συμβάλει καταλυτικά στη βελτίωση της μνήμης. Αφιερώστε χρόνο για διασκεδαστικές δραστηριότητες μαζί με το παιδί σας που όχι μόνο θα σας φέρουν πιο κοντά, αλλά και που θα το βοηθήσουν να θυμάται καλύτερα!

Παιχνίδια που βοηθούν στη μνήμη:

Ø  Παιχνίδια με λίστες. Διαλέγετε μία κατηγορία: π.χ. ρούχα, τρόφιμα, επαγγέλματα. Ο κάθε παίκτης ξεκινάει την πρόταση ανάλογα με την κατηγορία που παίζει: π.χ. «Σήμερα θέλω να φορέσω μπλούζα», «Πήγα στο σούπερ μάρκετ και αγόρασα μακαρόνια», «Θέλω να γίνω αστυνομικός». Ο επόμενος επαναλαμβάνει το αντικείμενο του προηγούμενου και προσθέτει και ένα δικό του: π.χ. «Σήμερα θέλω να φορέσω μπλούζα και παντελόνι», «Πήγα στο σούπερ μάρκετ και αγόρασα μακαρόνια και ρύζι», «Θέλω να γίνω αστυνομικός και υδραυλικός». Το παιχνίδι συνεχίζεται με τον κάθε παίχτη να επαναλαμβάνει όλα τα προηγούμενα αντικείμενα της λίστας που έχουν ειπωθεί, προσθέτοντας ένα επιπλέον. Προκειμένου να γίνει πιο δύσκολο το παιχνίδι, μπορεί να ζητηθεί τα αντικείμενα να επαναλαμβάνονται με την ίδια σειρά που έχουν ειπωθεί. Το παιχνίδι τελειώνει όταν ο παίκτης δεν μπορεί να θυμηθεί όλα τα αντικείμενα

Ø  Παιχνίδια ακουστικής μνήμης. Εκφωνούμε αριθμούς σε μια συγκεκριμένη σειρά και ζητούμε από το παιδί να επαναλάβει. Ξεκινάμε με 3 αριθμούς και σταδιακά αυξάνουμε τον αριθμό αυτών: π.χ. «Πες 3,4,6», «4,4,2,7» κλπ. Δίνουμε δύο ευκαιρίες κάθε φορά. Εναλλακτικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε λέξεις ή προτάσεις: π.χ. «Πες μήλο, αχλάδι, μπανάνα», «αχλάδι, κεράσι, μήλο, καρπούζι» κλπ ή «Πες ο Γιάννης παίζει μπάλα, η Μαρία παίζει κουτσό, η Ελένη τρέχει.» κλπ. Επίσης, μπορούμε να δώσουμε μια λίστα αριθμών και να ζητήσουμε από το παιδί να τους επαναλάβει με αντίστροφη σειρά

Ø   Μέρες και μήνες. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, δίνουμε μια μέρα ή ένα μήνα και του ζητάμε να μας πει τον προηγούμενο και τον επόμενο ή να συνεχίσει τις ημέρες / μήνες με αφετηρία την ημέρα / μήνα που του δώσαμε

Ø  Κάρτες με εικόνες. Δείχνουμε στο παιδί μια σειρά από κάρτες για 5-10 δευτερόλεπτα. Τις ανακατεύουμε και του ζητάμε να μας τις βάλει με τη σειρά που του τις δείξαμε αρχικά. Ξεκινάμε με 3 κάρτες και σταδιακά αυξάνουμε τον αριθμό. Επιλέγουμε απλές εικόνες

Ø  Memory. Αποτελεί αγαπημένο παιχνίδι, με κάρτες σε πολλές εκδοχές. Διαλέξτε το περιεχόμενο που σας αρέσει περισσότερο, για πολλές ώρες παιχνιδιού με το παιδί σας

Ø   Τι θυμάσαι από την διαδρομή; Με αφορμή κάποια διαδρομή που κάνετε, ζητήστε από το παιδί να απαντήσει σε μια σειρά ερωτήσεων, όπως: «Σε πόσα στοπ σταματήσαμε;», «Πως λεγόταν ο δρόμος που πήγαμε;», «Πόσα ποδήλατα συναντήσαμε;». Οι ερωτήσεις, θα πρέπει να είναι σύστοιχες με την ηλικία του παιδιού

Ø  Βρες τα ονόματα. Στο τέλος της ανάγνωσης ενός παραμυθιού, ζητήστε από το παιδί σας να επαναλάβει όσα ονόματα ηρώων και τοποθεσιών θυμάται

Σίγουρα υπάρχουν ακόμη πολλοί τρόποι για να ενισχύσετε τη μνήμη του παιδιού σας. Αυτοσχεδιάστε με γνώμονα την ηλικία  και τα ενδιαφέροντά του!

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, Msc

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ: ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ;

Τα σχολεία κλείνουν και ξεκινούν οι πολυπόθητες καλοκαιρινές διακοπές! Κάποια παιδιά θα έχουν την ευκαιρία για ατελείωτες ώρες παιχνιδιού, για εξορμήσεις στη θάλασσα, για ένα χαλαρό πρόγραμμα δίχως πρωινό ξύπνημα και εξωσχολικές δραστηριότητες. Ωστόσο, για πολλά παιδιά οι καλοκαιρινές διακοπές σηματοδοτούν μια νέα περίοδο προγραμματισμένων δραστηριοτήτων και προπαρασκευαστικών μαθημάτων για την επόμενη σχολική τάξη. Τι είναι τελικά πιο ωφέλιμο για το παιδί μου;

Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Τα παιδιά, περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, κατά τη διάρκεια του χειμώνα έρχονται αντιμέτωπα με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και συνήθως ανελαστικό πρόγραμμα. Η καθημερινότητά τους χαρακτηρίζεται από την πίεση του χρόνου και το έντονο στρες. Οι καλοκαιρινές διακοπές, λοιπόν, αποτελούν μια πολύ καλή ευκαιρία να ξανάρθει το παιδί σε επαφή με το ελεύθερο παιχνίδι, να ξεκουραστεί σωματικά, αλλά και να αποφορτιστεί συναισθηματικά από το άγχος της ακαδημαϊκής επίτευξης.

Το ελεύθερο παιχνίδι, αν και πολλές φορές λανθασμένα αξιολογείται ως "χαμένος χρόνος", προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για μάθηση. Μέσω αυτού το παιδί μαθαίνει να μοιράζεται, να αναπτύσσει κοινωνικές δεξιότητες, να ωριμάζει συναισθηματικά, να αναπτύσσει τις γνωστικές του δεξιότητες, αλλά και να προάγει τη φυσική του κατάσταση. 

ΜΕΡΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1. Παιχνίδια στην αυλή ή το πάρκο. Μέσω της μπάλας, του κυνηγητού, του ποδήλατου με φίλους κλπ, το παιδί μαθαίνει να συνεργάζεται και να ακολουθεί κανόνες, ενώ παράλληλα διασκεδάζει. Ειδικά για τα παιδιά που χαρακτηρίζονται από υπερκινητικότητα, τα παιχνίδια με έντονη σωματική δραστηριότητα βοηθούν στην εκτόνωση της έντασης που βιώνουν, με αποτέλεσμα να γυρίζουν στο σπίτι πιο ήρεμα και να είναι πιο συνεργάσιμα
2. Κατασκευές. Αποτελούν μια εξαιρετική ευκαιρία για ανάπτυξη των πνευματικών και δημιουργικών δεξιοτήτων του παιδιού. Συμβάλουν στην βελτίωση της λεπτής κινητικότητας, ενώ ιδανικά, σε περίπτωση που γίνονται μαζί με τους γονείς συμβάλλουν στην ανάπτυξη ισχυρών συναισθηματικών δεσμών μέσα στην οικογένεια
3. Παιχνίδια στη θάλασσα. Δίνουν την ευκαιρία στο παιδί να εξερευνήσει και να παρατηρήσει τη φύση γύρω του. Το βοηθούν να δράσει πιο απελευθερωμένα και ανέμελα, απαλλαγμένο από τα πολλά ρούχα, ενεργοποιώντας έτσι όλες τις αισθήσεις του. Αυξάνουν τη δημιουργικότητα και την κριτική του σκέψη, καθώς θα πρέπει να σκεφτεί πως θα "επιβιώσουν" τα κάστρα του στην άμμο και ποια θα είναι τα καταλληλότερα υλικά για αυτά. Το παιδί, λοιπόν, όχι μόνο ανακαλύπτει νέους τρόπους έκφρασης, αλλά παράλληλα επιστρέφει στο σπίτι νιώθοντας ψυχική ηρεμία και ισορροπία, αφού τόσο το κολύμπι, όσο και η απλή θέα της θάλασσας προάγουν το συναίσθημα της ηρεμίας
4. Μικροδουλειές μέσα στο σπίτι. Οι καλοκαιρινές διακοπές μπορεί να αποτελέσουν μια καλή ευκαιρία προκειμένου το παιδί να εμπλακεί περισσότερο με δουλειές μέσα στο σπίτι, που θα το βοηθήσουν να γίνεται ολοένα και πιο υπεύθυνο. Μπορείτε να του αναθέσετε να τακτοποιήσει, για παράδειγμα, την αποθήκη του σπιτιού, να βάψει τα πεζούλια της αυλής ή να αναλάβει την ανακύκλωση. Σε περίπτωση που στο σπίτι υπάρχει κήπος, θα ήταν αρκετά ενδιαφέρον να στήσετε τον δικό σας λαχανόκηπο μαζί με το παιδί σας. Τέτοιου είδους δραστηριότητες οδηγούν το παιδί στη βίωση ικανοποίησης, ενώ παράλληλα το κάνουν να νιώθει περήφανο για τον εαυτό του

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συχνά οι γονείς αναφέρουν ότι το παιδί "βαριέται" και αρνείται να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να βλέπει τηλεόραση, να ασχολείται με κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι, το tablet ή τον υπολογιστή. Το γεγονός αυτό αποτελεί μια πραγματικότητα! Το καλοκαίρι τα παιδιά έχουν άπλετο ελεύθερο χρόνο και είναι φυσικό να βαριούνται σε περίπτωση που δεν έχουν τίποτα άλλο να κάνουν. 

Δώστε τους εναλλακτικές, όπως: ένας αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ μπαμπάδων και γιών, μια βόλτα για παιχνίδι στις κούνιες, μια επίσκεψη σε κάποιο θέατρο, λούνα παρκ ή θεματικό πάρκο. Μερικές φορές, βέβαια, το παιδί μπορεί να έχει ανάγκη απλά να κάτσει, δίχως να κάνει τίποτα. Ακόμα κι αυτό χρειάζεται! Στην περίπτωση, ωστόσο, της τηλεόρασης και του υπολογιστή ΒΑΛΤΕ ΟΡΙΑ! Φαίνεται πως μια τέτοιου είδους απασχόληση φέρει πρόσκαιρα και μόνο αποτελέσματα ικανοποίησης στο παιδί, το οποίο με το που θα σταματήσει να ασχολείται με το ηλεκτρονικό παιχνίδι θα βιώσει αισθήματα δυσφορίας, βαρεμάρας και εκνευρισμού. Οργανώστε, λοιπόν, τον χρόνο που το παιδί θα απασχοληθεί με οποιουδήποτε είδους ηλεκτρονικό παιχνίδι ή dvd, ενώ ταυτόχρονα παρακινείστε το να ασχοληθεί με άλλες δραστηριότητες τις οποίες θα είστε πρόθυμοι και διαθέσιμοι να του τις προσφέρετε.

Μη διστάζεις! Άσε το παιδί σου να παίξει και γίνε κι εσύ μαζί του παιδί . Ταξιδέψτε στη χώρα των δράκων, στα βασίλεια του βυθού, περπατήστε πλάι στους πρίγκιπες και τις πριγκίπισσες των παραμυθιών..Ονειρευτείτε και δημιουργείστε..

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!!!

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477

Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

Web page: http://www.wix.com/elpidapan/panagiotounakou

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ…

Συχνά τα παιδιά αρνούνται πεισματικά να διαβάσουν εξωσχολικά βιβλία παρ’ όλες τις φιλότιμες προσπάθειες του γονιού. Αυτό μπορεί να έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία και τα ενδιαφέροντα του κάθε παιδιού, τα περιορισμένα ερεθίσματα από το περιβάλλον του, την περίοδο που διανύει το παιδί ή ακόμα η άρνησή του αυτή να αποτελεί ένα είδος αντίδρασης στις συνεχείς πιέσεις της οικογένειας για ενασχόληση με την ανάγνωση εξωσχολικών βιβλίων. 

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ:

Ø  Προσπάθησε να διαβάζεις στο παιδί σου σχεδόν καθημερινά και σε μία σταθερή ώρα

Ø  Φρόντισε εκείνη την ώρα τόσο εσύ, όσο και το παιδί να είστε χαλαροί και ήρεμοι

Ø  Δείξε στο παιδί το εξώφυλλο του βιβλίου ή διάβασέ του τον τίτλο και ρώτησέ το σε τι πιστεύει ότι θα αναφέρεται η ιστορία και ποια θα είναι η ενδεχόμενη πλοκή της

Ø  Βάλε το παιδί σε ρόλο βοηθού (π.χ. μπορεί να επιλέγει εκείνο κάθε φορά το προς ανάγνωση βιβλίο, να γυρίζει μόνο του τις σελίδες, κ.λπ)

Ø  Κάνε μικρές παύσεις από την ανάγνωση προκειμένου να εντοπίζετε μαζί με το παιδί τις αντίστοιχες εικόνες της ιστορίας

Ø  Άφησε ημιτελή την ιστορία και δώσε την ευκαιρία στο παιδί να ορίσει το δικό του τέλος

Ø  Αφηγήσου μια γνωστή στο παιδί ιστορία, παραλείποντας ενδιάμεσα κάποιες φράσεις και άσε το παιδί να τις συμπληρώσει με όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορεί να ανακαλέσει

Σε κάθε περίπτωση, είναι ιδιαίτερα βοηθητικό ο γονιός να είναι πρότυπο φιλαναγνωσίας για το παιδί. Όταν το παιδί βλέπει το γονιό με ένα βιβλίο στο χέρι στις διακοπές, λίγο πριν τον βραδινό ύπνο, συντροφιά στον καναπέ αντί της τηλεόρασης, είναι πιθανότερο να θελήσει να τον μιμηθεί.

ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΑΚΟΜΑ:

Ø  Φρόντισε στο σπίτι να υπάρχει τουλάχιστον μία καλά οργανωμένη βιβλιοθήκη

Ø  Άφηνε στο κομοδίνο του παιδιού 2-3 βιβλία που σε γενικές γραμμές άπτονται των ενδιαφερόντων του. Όσο πιο προσβάσιμα είναι σε αυτό, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να τα περιεργαστεί και τελικά να τα διαβάσει

Ø  Όταν βρίσκεσαι σε ένα βιβλιοπωλείο μαζί με το παιδί σου, άφησέ το να περάσει χρόνο στον τομέα με τα βιβλία της ηλικίας του. Κάποιο από αυτά μπορεί να του κεντρίσει το ενδιαφέρον

Ø  Παρακίνησε κάποιο πρόσωπο που θαυμάζει ιδιαίτερα το παιδί να του προτείνει ένα συγκεκριμένο βιβλίο προς ανάγνωση

Ø  Σεβάσου την επιθυμία του παιδιού σου. Άστο να αγοράσει ακόμα και κάποιο βιβλίο που θεωρείς ανούσιο ή μη ιδιαίτερα εκπαιδευτικό (πάντα, βέβαια, με γνώμονα την ηλικία του)

Ø  Διάλεξε μαζί με το παιδί εικονογραφημένα βιβλία τα οποία είναι πιο ελκυστικά

Κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς και τις δικές του ατομικές προτιμήσεις. Προσπάθησε να το βοηθήσεις να αγαπήσει το βιβλίο και όχι να το συνδέσει με μια «υποχρέωση» ή με ένα «καταναγκαστικό έργο». Αυτό γιατί η αξία του βιβλίου είναι πολύτιμη όχι μόνο για τη γνωστική, αλλά και για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Άλλωστε, όπως λέει και μια αραβική παροιμία, «ένα βιβλίο είναι ένας κήπος που μπορείς να κουβαλήσεις στην τσέπη σου..»