ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ – ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΟΜΕΝΟΥΣ!

Κάθε μαθητής χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από τον εκπαιδευτικό, καθώς οι ρυθμοί μάθησης και ανάπτυξης διαφέρουν από παιδί σε παιδί. Ειδικά για τους μαθητές που έχουν διαγνωστεί με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής – υπερκινητικότητας, απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια προκειμένου να μάθουν να συγκεντρώνονται μέσα στη σχολική τάξη, να οργανώνουν καλύτερα τον χρόνο τους, αλλά και να διαχειρίζονται την παρορμητικότητά τους.

Το έργο του εκπαιδευτικού σίγουρα κρίνεται δύσκολο, καθότι καλείται να ανταποκριθεί στις ανάγκες πολλών διαφορετικών μαθητών ταυτόχρονα. Ωστόσο, ακολουθούν μερικές συμβουλές που μπορεί να φανούν χρήσιμες:

1.      Φροντίστε ώστε οι γονείς να ενημερώνονται τακτικά για την πορεία του παιδιού τους. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν τόσο τα ελλείμματα, όσο και τα δυνατά σημεία του παιδιού τους. Μη διστάσετε να συζητήσετε μαζί τους για αυτά και να τους εμπλέξετε στη μαθησιακή ζωή του παιδιού τους. Καλό είναι να επιδιώξετε από την αρχή της σχολικής χρονιάς συνάντηση τόσο με τους γονείς του παιδιού, όσο και με τους προηγούμενους δασκάλους του, ώστε να έχετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για εκείνο, η οποία θα σας βοηθήσει να ανταποκριθείτε αποτελεσματικότερα στις ανάγκες του

2.      Προσπαθήστε να διατηρείτε την ψυχραιμία σας. Καταλαβαίνω πως αυτό είναι πιο εύκολο να το λέει κανείς, παρά να το εφαρμόζει. Ωστόσο, είναι σημαντικό ο μαθητής να νιώθει πως μπαίνετε στη θέση του, τον κατανοείτε και έχετε την διάθεση να τον βοηθήσετε να ενσωματωθεί στην ομάδα της τάξης. Πάρτε μια βαθιά ανάσα, μετρήστε ως το 10 και ηρεμήστε! Με τον τρόπο αυτό θα ανασυγκροτήσετε τη σκέψη, αλλά και τις δυνάμεις σας και θα διαχειριστείτε καλύτερα την κατάσταση

3.   Διαμορφώστε ρεαλιστικές προσδοκίες. Όπως ένας αθλητής εξασκείται μέρα με τη μέρα προκειμένου να αυξήσει την αντοχή του και να καταφέρει να τρέξει στον Μαραθώνιο, έτσι και ο μαθητής με ΔΕΠ-Υ θα μάθει σταδιακά να συγκεντρώνεται όλο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε μια δραστηριότητα. Ωστόσο, κριτήριο για τη δημιουργία ενός νέου προς κατάκτηση στόχου θα πρέπει να είναι η πρότερη κατάσταση του ίδιου του μαθητή. Παραδείγματος χάριν, εάν ο τελικός στόχος είναι να μπορεί ο μαθητής να μένει συγκεντρωμένος σε ένα μάθημα για 20΄, οι ενδιάμεσοι στόχοι θα είναι αρχικά τα 3΄, τα 5΄, τα 10΄ κλπ. 

4.      Δείξτε στον μαθητή πως να ξαναβρίσκει την συγκέντρωσή του. Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ κουράζονται πολύ πιο γρήγορα σε σχέση με τους συμμαθητές τους. Ο στόχος, λοιπόν, είναι ο μαθητής να επανέρχεται στους ρυθμούς της τάξης, δίχως να διαταράσσει τη λειτουργία της. Θα μπορούσατε να του προτείνετε, όποτε νιώθει πως χάνει τη συγκέντρωσή του, να παίρνει τρεις βαθιές αναπνοές μετρώντας ως το πέντε ή να πηγαίνει για 5΄σε μια ειδικά διαμορφωμένη γωνιά της τάξης με μαξιλάρια και λούτρινα κουκλάκια, έτσι ώστε να χαλαρώσει. Επίσης, θα μπορούσατε να τον κάνετε «βοηθό σας», έτσι ώστε να έχει την ευκαιρία για ενδιάμεσα διαλείμματα, μοιράζοντας για παράδειγμα τα τετράδια στους συμμαθητές του

5.   Οπτικοποιήστε την πρόοδο του μαθητή. Φτιάξτε ένα χρωματιστό διάγραμμα για έναν συγκεκριμένο στόχο (π.χ. ανάγνωση), αναρτήστε το στην τάξη και αποτυπώστε την πρόοδο του κάθε μαθητή μέσα στη βδομάδα ή τον μήνα. Με τον τρόπο αυτό, θα ενισχύσετε το κίνητρο του μαθητή για εξέλιξη

6.      Κάντε τη μάθηση πιο διαδραστική. Εμπλέξτε ενεργά τους μαθητές στη μαθησιακή διαδικασία χρησιμοποιώντας οπτικοακουστικά μέσα, παιχνίδια και βιωματικές δραστηριότητες. Έτσι, όχι μόνο θα βοηθήσετε στο «δέσιμο» όλης της ομάδας και θα διευκολύνετε το μαθητή με ΔΕΠ-Υ να ενταχθεί στην ομάδα των συνομηλίκων του, αλλά ταυτόχρονα θα αυξήσετε τον χρόνο συγκέντρωσής του, καθώς το ενδιαφέρον του θα διατηρείται αμείωτο

Κάθε σχολική τάξη αποτελεί μια πρόκληση! Εάν όμως δεν υπήρχε η διαφορετικότητα, η ομοιομορφία ίσως και να ήταν αφόρητη…

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
Diploma in Dyslexia
Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας
Ιατρική Σχολή Αθηνών
Ειδ. Αιγινήτειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

ΠΩΣ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΩ ΤΟΝ ΜΑΘΗΤΗ ΝΑ ΜΑΘΕΙ

Τα αναλυτικά προγράμματα και ο τρόπος διδασκαλίας αλλάζουν στα σχολεία σήμερα, προσπαθώντας να γίνουν πιο μαθητοκεντρικά παρά δασκαλοκεντρικά, να συνδέσουν το σχολείο με τις πραγματικές συνθήκες ζωής και να εστιαστούν στην κατανόηση και στη σκέψη παρά στην απομνημόνευση και την απλή εξάσκηση. Σε κάθε περίπτωση κρίνεται σημαντικό οι μαθητές να μαθαίνουν ενεργητικά, να συνεργάζονται με τους άλλους μαθητές και να χρησιμοποιούν δραστηριότητες που έχουν νόημα.

ΤΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΒΟΗΘΑΕΙ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

1. Ενεργός συμμετοχή

Η μάθηση απαιτεί την ενεργό και εποικοδομητική συμμετοχή του μαθητή.

Εφαρμογή

Η πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς είναι να δημιουργήσουν ενδιαφέροντα και απαιτητικά περιβάλλοντα μάθησης στα οποία ενθαρρύνεται η ενεργή συμμετοχή των μαθητών. Παραθέτουμε κάποιες από τις προτάσεις για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο:
1. Αποφύγετε τις καταστάσεις όπου οι μαθητές παραμένουν παθητικοί ακροατές για πολλή ώρα.
2. Εμπλουτίστε την παράδοση με πρακτικές δραστηριότητες, όπως πειράματα, παρατηρήσεις, συνθετικές εργασίες, κλπ.
3. Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή σε συζητήσεις μέσα στην τάξη και σε άλλες συνεργατικές δραστηριότητες.
4. Οργανώστε εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μουσεία και τεχνολογικά πάρκα.
5. Αφήστε τους μαθητές να αναλάβουν κάποιον έλεγχο της δικής τους μάθησης. Αυτό σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός σε ορισμένες στιγμές πρέπει να αφήσει τον μαθητή να αποφασίσει για το τι πρέπει να μάθει και πως να το μάθει.
6. Βοηθήστε τους μαθητές να δημιουργήσουν μαθησιακούς στόχους που είναι συναφείς με τα ενδιαφέροντά τους και τα σχέδιά τους για το μέλλον.

2. Κοινωνική αλληλεπίδραση

Η μάθηση είναι πρωτίστως μία κοινωνική δραστηριότητα και η συμμετοχή στην κοινωνική ζωή του σχολείου είναι βασική για να υπάρξει μάθηση.

Εφαρμογή

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα για να ενθαρρύνουν την κοινωνική συμμετοχή με τρόπους που διευκολύνουν τη μάθηση:
1. Μπορούν να αναθέσουν στους μαθητές να εργαστούν σε ομάδες και να αναλάβουν το ρόλο του καθοδηγητή που δίνει συμβουλές και στηρίζει την ομάδα.
2. Μπορούν να διαμορφώσουν τη σχολική αίθουσα με τέτοιο τρόπο που να περιλαμβάνει κοινούς χώρους εργασίας και κοινή χρήση των υλικών.
3. Μέσα από το παράδειγμα και την καθοδήγηση μπορούν να διδάξουν στους μαθητές πώς να συνεργάζονται μεταξύ τους.
4. Μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες όπου οι μαθητές θα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, για να εκφράσουν τη γνώμη τους και να αξιολογήσουν τα επιχειρήματα των άλλων μαθητών.
5. Μία σημαντική πλευρά της κοινωνικής μάθησης είναι η σύνδεση του σχολείου με την ευρύτερη κοινότητα. Με αυτόν τον τρόπο διευρύνονται οι ευκαιρίες των μαθητών για κοινωνική συμμετοχή.

3. Δραστηριότητες που έχουν νόημα

Οι άνθρωποι μαθαίνουν καλύτερα όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες που θεωρούν χρήσιμες για την πραγματική ζωή και έχουν σχέση με την κουλτούρα τους.

Εφαρμογή

Υπάρχουν πολλά πράγματα που οι εκπαιδευτικοί μπορούν να κάνουν για να προσδώσουν μεγαλύτερο νόημα στις σχολικές δραστηριότητες. Ένα από αυτά είναι να ενσωματώσουν τις δραστηριότητες αυτές μέσα σε κάποιο αυθεντικό πλαίσιο. Παράδειγμα ενός αυθεντικού πλαισίου είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο η δραστηριότητα αυτή συνήθως χρησιμοποιείται στην πραγματική ζωή. Για παράδειγμα, οι μαθητές μπορούν να βελτιώσουν τις ικανότητές τους στην προφορική γλώσσα και επικοινωνία συμμετέχοντας σε συζητήσεις. Μπορούν να βελτιώσουν τις ικανότητές τους στο γραπτό λόγο αν εμπλακούν στη σύνταξη μιας εφημερίδας της τάξης τους. Οι μαθητές μπορούν να μάθουν Φυσική συμμετέχοντας σε μία συνθετική εργασία για το περιβάλλον της κοινότητας ή του σχολείου. Το σχολείο μπορεί να βρίσκεται σε επαφή με τους επιστήμονες της περιοχής και να τους προσκαλεί για συζήτηση ή να αφήνει τα παιδιά να τους επισκέπτονται στο χώρο δουλειάς τους.

Όσον αφορά στις πολιτισμικές διαφορές, είναι σημαντικό για τους εκπαιδευτικούς να γνωρίζουν τις πολιτισμικές διαφορές των παιδιών της τάξης τους και να τις σέβονται. Πρέπει να τις βλέπουν ως πλεονέκτημα πάνω στο οποίο μπορούν να χτίσουν κι όχι ως ένα αρνητικό στοιχείο.

4. Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις

Οι νέες γνώσεις δομούνται πάνω στη βάση των όσων ήδη καταλαβαίνουμε και πιστεύουμε.

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να ενεργοποιήσουν τις προηγούμενες γνώσεις τους και να τις αξιοποιήσουν για καλύτερες επιδόσεις στα σχολικά έργα. Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους:
1. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συζητούν το περιεχόμενο του μαθήματος πριν αρχίσουν τη διδασκαλία, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι μαθητές έχουν τις απαραίτητες προϋπάρχουσες γνώσεις και για να τις ενεργοποιήσουν.
2. Συνήθως οι προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών είναι ελλιπείς ή υπάρχουν εσφαλμένες ιδέες και καίριες παρανοήσεις. Οι εκπαιδευτικοί δεν αρκεί να γνωρίζουν ότι οι μαθητές ξέρουν κάτι για το θέμα που θα αναπτυχθεί. Πρέπει να διερευνήσουν τις προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών σε βάθος, έτσι ώστε να μπορέσουν να εντοπίσουν τις εσφαλμένες ιδέες και παρανοήσεις.
3. Μπορεί να χρειαστεί οι εκπαιδευτικοί να ανατρέξουν στα περασμένα για να καλύψουν την σημαντική προαπαιτούμενη ύλη ή να ζητήσουν από τους μαθητές να κάνουν κάποια προκαταρκτική εργασία μόνοι τους.
4. Οι ερωτήσεις που κάνει ο εκπαιδευτικός μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες για να βοηθηθούν οι μαθητές να δουν τη σχέση ανάμεσα σε όσα μαθαίνουν και σε όσα ήδη γνωρίζουν.
5. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να δουν τη σχέση αυτή και να κάνουν διορθώσεις. Αυτό μπορούν να το πετύχουν δίνοντας ένα μοντέλο ή πλαίσιο που οι μαθητές θα το χρησιμοποιήσουν ως σκαλωσιά στην προσπάθειά τους να βελτιώσουν την επίδοσή τους.

5. Χρήση στρατηγικών

Οι άνθρωποι μαθαίνουν αξιοποιώντας αποτελεσματικές και ευέλικτες στρατηγικές που τους βοηθούν να καταλαβαίνουν, να σκέφτονται λογικά, να απομνημονεύουν και να λύνουν προβλήματα.

Εφαρμογή

Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αναγνωρίσουν τη βαρύτητα της απόκτησης και εφαρμογής διαφόρων στρατηγικών από τους μαθητές. Η διδασκαλία στρατηγικών μπορεί να γίνει άμεσα ή έμμεσα. Στη δεύτερη περίπτωση, ο εκπαιδευτικός μπορεί να δώσει στους μαθητές μία κατάσταση προβλήματος και να υποδείξει τη διαδικασία διερεύνησης ή να υποβάλλει βασικές ερωτήσεις. Για παράδειγμα, στα γλωσσικά μαθήματα, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να δείξουν πολύ συγκεκριμένα στους μαθητές πώς να επισημαίνουν τα σημαντικά σημεία ενός κειμένου και πώς να τα συνοψίζουν. Σε άλλη περίπτωση, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ζητήσουν από μία ομάδα μαθητών να συζητήσουν ένα κείμενο και το συνοψίσουν. Στη διαδικασία αυτή βοηθούν τους μαθητές και τους προσφέρουν ένα μοντέλο προς μίμηση συμμετέχοντας στη συζήτηση και ρωτώντας καθοριστικές ερωτήσεις. Στα μαθήματα των φυσικών επιστημών, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να δείξουν στους μαθητές πώς να κάνουν πειράματα: πώς να διατυπώνουν υποθέσεις, πώς να κάνουν συστηματική καταγραφή των αποτελεσμάτων τους και πώς να τα αξιολογούν.

6. Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και του αναστοχασμού

Οι μαθητές πρέπει να ξέρουν πώς να σχεδιάζουν και να παρακολουθούν τη μάθησή τους, πώς να θέτουν τους δικούς τους μαθησιακούς στόχους και πώς να διορθώνουν τα λάθη τους.

Εφαρμογή

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να αναπτύξουν την αυτορρύθμιση και τον αναστοχασμό δίνοντάς τους ευκαιρίες
1) να σχεδιάσουν πώς να λύνουν προβλήματα, να οργανώνουν πειράματα, να διαβάζουν βιβλία κλπ.
2) να αξιολογούν τις προτάσεις, τα επιχειρήματα, τις λύσεις προβλημάτων κλπ. των άλλων ή των ίδιων
3) να ελέγχουν τον τρόπο σκέψης τους και να θέτουν ερωτήματα στον εαυτό τους για την κατανόησή τους (Γιατί κάνω αυτό που κάνω; Πόσο καλά το κάνω; Τι απομένει να κάνω; κλπ.)
4) να αναπτύσσουν ρεαλιστικές γνώσεις για τον εαυτό τους ως μαθητές (Είμαι καλός στη Γλώσσα, αλλά χρειάζομαι δουλειά στα Μαθηματικά),
5) να θέτουν τους δικούς τους μαθησιακούς στόχους, και
6) να γνωρίζουν ποιες είναι οι πιο αποτελεσματικές στρατηγικές που πρέπει να χρησιμοποιήσουν και πότε να τις χρησιμοποιήσουν.

7. Στόχος η κατανόηση κι όχι η απομνημόνευση

Η μάθηση είναι καλύτερη όταν το υλικό οργανώνεται γύρω από γενικές αρχές και εξηγήσεις αντί να βασίζεται στην απομνημόνευση απομονωμένων στοιχείων και διαδικασιών.

Εφαρμογή

Πώς μπορεί να διδάξει ο εκπαιδευτικός με στόχο την κατανόηση; Οι ακόλουθες είναι μερικές προτάσεις για δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της ύλης που έχει διδαχθεί:
1. Ζητήστε από τους μαθητές να εξηγήσουν ένα φαινόμενο ή μία έννοια με δικά τους λόγια.
2. Δείξτε στους μαθητές πώς να δίνουν παραδείγματα που δείχνουν πώς εφαρμόζεται μία αρχή ή πώς λειτουργεί ένας νόμος.
3. Οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση να λύνουν χαρακτηριστικά προβλήματα στο χώρο του γνωστικού πεδίου. Τα προβλήματα μπορούν να είναι αυξανόμενου βαθμού δυσκολίας καθώς οι μαθητές αποκτούν μεγαλύτερη εμπειρία.
4. Όταν οι μαθητές καταλαβαίνουν την ύλη, μπορούν να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές, μπορούν να συγκρίνουν και να αντιπαραβάλλουν και μπορούν να κατανοούν και να δημιουργούν αναλογίες.
5. Διδάξτε στους μαθητές σας πώς να εξάγουν γενικές αρχές από τις συγκεκριμένες περιπτώσεις και πώς να γενικεύουν από τα επιμέρους παραδείγματα.

 

Πηγή: Πώς μαθαίνουν οι μαθητές. Στέλλα Βοσνιάδου, Καθηγήτρια Γνωστικής Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (ΜΙΘΕ)

 

10 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

•  Θέτουμε ξεκάθαρους στόχους/Είμαστε ξεκάθαροι με το τι επιθυμούμε να μάθουν οι μαθητές μας.

• Ενημερώνουμε τους μαθητές μας τι χρειάζεται να γνωρίζουν και τους δείχνουμε τι χρειάζεται να είναι ικανοί να κάνουν.
   
• Χρησιμοποιούμε ερωτήσεις για να ελέγξουμε την κατανόηση των μαθητών μας.
   
• Δίνουμε τη δυνατότητα στους μαθητές μας να συνοψίσουν τις νέες πληροφορίες με έναν διαγραμματικό τρόπο - δημιουργώντας εννοιολογικούς χάρτες / αναπαραστάσεις.
   
• Δίνουμε στους μαθητές μας χρόνο, μέσω αποσβαίνουσας καθοδήγησης, να κάνουν πρακτική στις νέες γνώσεις και δεξιότητες. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι μαθητές τα καταφέρνουν καλύτερα όταν μετά από έναν ορισμένο χρόνο τους δίνεται η δυνατότητα να ασχοληθούν με πρακτικό τρόπο με το ίδιο θέμα.
   
• Προσφέρουμε στους μαθητές μας ανατροφοδότηση έτσι ώστε να μπορούν να βελτιώσουν την προσπάθειά τους και τις πρακτικές τους. 
   
• Διαθέτουμε τον απαραίτητο χρόνο που χρειάζεται κάθε παιδί για να πετύχει/να βιώσει το αίσθημα της επιτυχίας.
   
• Ενθαρρύνουμε και προωθούμε την από κοινού/ομαδική εργασία των μαθητών μας με κατάλληλα μαθησιακά έργα και παραγωγικούς τρόπους.
   
• Διδάσκουμε στους μαθητές μας στρατηγικές, όπως βέβαια και περιεχόμενο.
   
• Καλλιεργούμε τις μεταγνωστικές τους δεξιότητες.

Πηγή: Top 10 Evidence Based Teaching Strategies

Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΗΝ Α' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Η μετάβαση των νηπίων από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο αποτελεί σημαντικό σταθμό στην εξέλιξη της προσωπικότητας των παιδιών και γι’ αυτό δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην ομαλή έκβαση της πορείας αυτής. Το βήμα από το ένα επίπεδο εκπαίδευσης στο άλλο αντιμετωπίζεται ως ένα θέμα που δεν αφορά μόνο στο παιδί, αλλά σε όλα τα πρόσωπα και τους φορείς που εμπλέκονται με αυτό, καθώς και στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους.

Με την είσοδο στο δημοτικό σχολείο, τελειώνει η εποχή της ανευθυνότητας και της ξεγνοιασιάς καθώς σιγά – σιγά μεγαλώνουν οι ευθύνες και οι υποχρεώσεις. Πλέον, απαιτείται προσαρμογή στη μαθησιακή διαδικασία η οποία χάνει τον χαρακτήρα του παιχνιδιού. Επιπρόσθετα, το παιδί απομακρύνεται από την συναισθηματική ασφάλεια της οικογένειας, ερχόμενο αντιμέτωπο με νέες κοινωνικές σχέσεις, όπως αυτές που αναπτύσσονται με τους δασκάλους και την ομάδα των συνομηλίκων.

Το παιδί αισθάνεται όλη αυτή την αλλαγή της ζωής του και ανησυχεί. Άλλωστε, δεν είναι λίγες οι φορές που την πρώτη μέρα στο σχολείο βλέπουμε παιδιά να ξεσπούν σε δάκρυα ή να κρέμονται κυριολεκτικά από τη μητέρα τους. Ακόμα και αυτά που μοιάζουν αδιάφορα, κατά βάθος παρακολουθούν με δυσπιστία το νέο περιβάλλον και όσους εμπλέκονται με αυτό (προκλήσεις, περίεργη συμπεριφορά). Ωστόσο, η ταραχή των πρώτων ημερών δεν θα διαρκέσει πολύ. Σταδιακά, ο παιδικός εγωκεντρισμός υποχωρεί και το παιδί περνά από το «εγώ» στο «εμείς».

Μερικές χρήσιμες συμβουλές για τους γονείς:

• Επισκεφτείτε μαζί με το παιδί σας το νέο του σχολείο λίγο πριν την έναρξη των μαθημάτων
• Διηγηθείτε μια ιστορία για ένα παιδί που ξεκινάει το σχολείο ή αφηγηθείτε τη δική σας πρώτη φορά στο σχολείο
• Φροντίστε ώστε να γίνουν με χαρά και μαζί με το παιδί σας όλες οι προετοιμασίες που χρειάζονται για τη νέα σχολική χρονιά
• Μπορείτε να μάθετε στο παιδί σας πώς να κάνει ερώτηση σηκώνοντας το χέρι του
• Προσπαθήστε να είστε φυσικοί και συγκρατημένοι στη συμπεριφορά σας, σχετικά με την έναρξη της Α΄ Δημοτικού, ώστε να μην του μεταδώσετε εκνευρισμό και ανησυχία
• Αποφύγετε εκφράσεις, είτε προς το παιδί είτε προς τρίτους, όπως: «Άσε φέτος αρχίζουμε σχολείο και μας περιμένει δύσκολη χρονιά», «τέρμα αυτά που ήξερες, ούτε τηλεόραση, ούτε παιχνίδι, φέτος άλλαξαν τα πράγματα θα έχεις διάβασμα και υποχρεώσεις»
• Ενημερώστε το παιδί για τις νέες του υποχρεώσεις, αλλά με μια αισιοδοξία και πίστη ότι θα τα καταφέρει
• Περάστε το μήνυμα στο παιδί πως το σχολείο είναι δική του υπόθεση και ότι εσείς θα είστε δίπλα του αν σας χρειαστεί
• Βοηθήστε το να γνωρίσει κάποιους από τους μελλοντικούς συμμαθητές του. Μπορείτε να τους καλείτε στο σπίτι
• Προσπαθήστε να μην καθυστερείτε να πάρετε το παιδί σας από το σχολείο. Λίγα λεπτά φαντάζουν αιώνας όταν αισθανόμαστε ανασφάλεια
• Μερικά παιδιά θέλουν να πουν τα πάντα για τη μέρα τους στο σχολείο. Βρείτε χρόνο γι’ αυτό
• Ακούστε χωρίς να κάνετε πολλές ερωτήσεις. Τα παιδιά μιλούν όταν είναι έτοιμα
• Κάντε το άγνωστο, γνωστό. Απαντήστε στις ερωτήσεις του παιδιού σας με ειλικρίνεια και δώστε του να καταλάβει ότι το σχολείο είναι μία μικρή κοινωνία μέσα στην οποία θα βιώσει όλα τα συναισθήματα: τη χαρά, τη λύπη, τη αδικία κ.τ.λ.

Μερικές χρήσιμες συμβουλές σχετικά με τη μελέτη:

• Το παιδί θα πρέπει να μάθει να εργάζεται και να φτιάχνει το πρόγραμμά του μόνο του
• Περιοριστείτε στο να εξηγείτε τυχόν απορίες στο παιδί ή απλά στο να επιβλέπετε τον τόπο εργασίας του στο τέλος της ημέρας
• Εξασφαλίστε ένα χώρο μελέτης, όπου δεν θα αποσπάται η προσοχή του παιδιού από το τηλέφωνο, το κουδούνι κλπ.
• Μην έχετε υπερβολικές απαιτήσεις. Το κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς μάθησης και χρειάζεται συνεχή ενθάρρυνση και επιβράβευση
• Κάποια παιδιά ανησυχούν αν δεν μάθουν να διαβάζουν γρήγορα. Υπενθυμίστε στο παιδί αυτά που ήδη μπορεί να διαβάσει (π.χ το όνομά του)
• Προσπαθήστε να μην οργανώσετε πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες. Αφήστε χρόνο για ξεκούραση και παιχνίδι

Οι γονείς και οι δάσκαλοι είναι σύμμαχοι

Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στη συνεργασία που είναι ανάγκη να υπάρχει ανάμεσα στους γονείς και το σχολείο.

·       Ενημερώστε το δάσκαλο για κάποιο οικογενειακό θέμα που μπορεί να έχει αναστατώσει το παιδί

·         Για κανέναν λόγο μην κάνετε δυσμενείς κρίσεις για το δάσκαλο μπροστά στο παιδί, καθώς κάτι τέτοιο μειώνει το κύρος του

·         Αν το παιδί τιμωρηθεί, μην βιαστείτε να βγάλετε το συμπέρασμα πως αδικήθηκε, καθώς συχνά τα παιδιά λένε ψέματα για να δικαιολογηθούν. Ακούστε οι ίδιοι και την άποψη του δασκάλου

·         Σεβαστείτε την προσωπικότητα του δασκάλου και τον τρόπο διδασκαλίας του. Είναι καλό να μελετήσετε τη σύγχρονη παιδαγωγική, καθώς τα δεδομένα στο χώρο της εκπαίδευσης έχουν αλλάξει

Σε κάθε περίπτωση καλό είναι να θυμάστε ότι το κλειδί της επιτυχίας είναι η εμπιστοσύνη: η εμπιστοσύνη στο ίδιο σας το παιδί, αλλά και η εμπιστοσύνη στις ικανότητες σας ως γονείς και στη σχέση που χτίζετε μαζί του.

ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ!!!

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας