ΤΟ ΣΤΡΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ!

Στις μέρες μας η οικονομική κρίση αποτελεί το μόνιμο θέμα συζήτησης και όχι μόνο, καθώς το στρες που δημιουργείται λόγω αυτής ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την αύξηση των προβλημάτων ψυχικής αλλά και σωματικής υγείας. Επιπρόσθετα, η οικονομική ανασφάλεια φαίνεται να ενοχοποιείται για την αύξηση των αυτοκτονιών σε χώρες που πλήττονται από κοινωνικές ανατροπές, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και η Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα τόσο το οξύ όσο και το χρόνιο στρες που βιώνει ο Έλληνας πολίτης λόγω της απότομης μείωσης του εισοδήματος, των περικοπών σε επιδόματα και συντάξεις, της ανεργίας και της επιβολής έκτακτων εισφορών, οδηγούν στην εμφάνιση διαταραχών του συναισθήματος – και κυρίως δυσθυμίας, κατάθλιψης και αγχωδών διαταραχών – αλλά και σε νοσήματα με επιπτώσεις σε οργανικό επίπεδο, όπως καρδιακές παθήσεις, καρκίνος, διαταραχές του πεπτικού συστήματος. Παράλληλα, δεν είναι λίγες οι φορές που παρατηρείται το φαινόμενο της αυτοχειρίας, καθώς όταν το άτομο νιώθει ότι όλοι οι κόποι και οι προσπάθειές του για μια καλύτερη ζωή γκρεμίζονται από τη μια στιγμή στην άλλη, κυριεύεται από ένα έντονο αίσθημα απελπισίας και απόγνωσης με αποτέλεσμα η αυτοκτονία να μοιάζει με λύτρωση. 

Τα άτομα που είναι πιο ευάλωτα στο στρες της οικονομικής κρίσης φαίνεται να είναι:

•   Άνδρες μεταξύ 35-50 ετών που βιώνουν ραγδαίες αλλαγές σε επαγγελματικό επίπεδo
• Γυναίκες με βασικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας το άγχος, που έχουν να ανταπεξέλθουν παράλληλα σε πολλαπλούς ρόλους και που στερούνται ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων
•  Άτομα που πάσχουν από σωματική ή ψυχική νόσο
• Άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση
• Όσοι έχουν να αντιμετωπίσουν παράλληλα προβλήματα στην προσωπική και κοινωνική τους ζωή
•  Όσοι λόγω των οικονομικών περικοπών μετακινούνται σε χαμηλότερη κοινωνική τάξη

Μερικές χρήσιμες συμβουλές:

·    Ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας γεμίζουν με χαρά και ικανοποίηση. Δεν χρειάζεται να είναι πάντα κάτι με υψηλό οικονομικό κόστος. Δοκιμάστε βόλτες στην παραλία, ζωγραφική, συγκεντρώσεις με φίλους στο σπίτι, επίσκεψη σε μια έκθεση ή παράσταση της αρεσκείας σας

·       Αφήστε για λίγο στην άκρη την ενημέρωση από τα ΜΜΕ για τις κοινωνικό – οικονομικές εξελίξεις, γιατί διαφορετικά αυξάνεται το στρες, ο αρνητικός τρόπος σκέψης, η απελπισία και η απόγνωση

·      Προσπαθήστε να βρείτε νέους τρόπους να αντισταθμίσετε τα όσα χάνετε.

 

·    Παρόλο που οι καιροί είναι δύσκολοι και πιεστικοί αναζητήστε τα θετικά που συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στη ζωή σας και μην επικεντρώνεστε μόνο στα αρνητικά

·     Εάν διαπιστώσετε πως κάποιος δικός σας άνθρωπος σκέφτεται την αυτοκτονία ως διέξοδο στα προβλήματά του, ακούστε τον προσεκτικά και προτείνετε πιθανές εναλλακτικές λύσεις. Τονίστε του ότι σε στιγμές απελπισίας δεν σκεφτόμαστε καθαρά και γι’ αυτό οι βεβιασμένες ενέργειες δεν είναι αποτελεσματικές. Ωστόσο, καλό είναι να τον παραπέμψετε άμεσα σε κάποιον ψυχίατρο ή ψυχολόγο

Είναι γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα το άτομο χάνει πιο εύκολα τον έλεγχο του εαυτού του και οι λόγοι είναι κυρίως οικονομικοί. Ωστόσο, ας έχουμε πάντα στο μυαλό μας πως «ότι δεν σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό»! Μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα και ακόμα κι αν νιώθουμε αδύναμοι και αβοήθητοί η συμβολή ενός ψυχολόγου / ψυχιάτρου μπορεί να αποβεί καταλυτική.

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

5 ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ

1.Δεν έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου

Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στη συνολική άποψη που έχεις σχηματίσει για τον εαυτό σου και στην αξία που σου αποδίδεις ως άτομο. Βέβαια, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ανάμικτες απόψεις για τον εαυτό μας, αλλά εάν μέσα σου κυριαρχεί η αντίληψη πως αποτελείς ένα ανεπαρκές ή κατώτερο άτομο ή εάν αισθάνεσαι διαρκώς πως δεν αξίζεις πραγματικά, δεν είσαι σημαντική για τους γύρω σου και πως δε δικαιούσαι να σου συμβαίνουν καλά πράγματα στη ζωή, τότε αυτό σημαίνει πως η αυτοεκτίμησή σου βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Προσοχή, όμως! Η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να έχει οδυνηρές, ακόμα και καταστροφικές επιπτώσεις στη ζωή σου.

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Αναγνώρισε τα δυνατά σου σημεία. Μήπως επικεντρώνεσαι στα αρνητικά σου στοιχεία και παίρνεις ως δεδομένα και  αυτονόητα τα θετικά; Φτιάξε μια λίστα με τα 10 πιο σημαντικά πράγματα που έχεις πετύχει μέχρι τώρα στη ζωή σου και τοποθέτησέ την σε ένα εμφανές σημείο, ώστε ανά πάσα στιγμή να σου υπενθυμίζει τους τομείς στους οποίους έχεις επιτύχει. Αναζήτησε στοιχεία σε μικρές καθημερινές στιγμές και όχι απαραίτητα σε κάτι πολύ εξεζητημένο (π.χ. ότι σημείωσες τις υψηλότερες πωλήσεις του μήνα, ότι βοήθησες την ομάδα σου να κερδίσει τον αγώνα, ότι βοήθησες ένα αγαπημένο σου πρόσωπο σε μια δύσκολη στιγμή, κλπ)
2. Πες "Μπράβο" στον εαυτό σου και χάρισέ του μια ανταμοιβή (π.χ. μια βόλτα με το αυτοκίνητο, ένα ραντεβού στο κομμωτήριο, ένα διάλειμμα για καφέ με φίλους κλπ)

2. Νιώθω εκνευρισμένη και θυμωμένη

Έχεις νιώσει ποτέ την πίεσή σου να χτυπάει κόκκινο είτε στο σπίτι είτε στην εργασία; Έχεις βγει ποτέ εκτός εαυτού γιατί ο σύντροφός σου δεν μπορεί να σε καταλάβει; Τότε, μάλλον, ξέρεις πολύ καλά τι σημαίνει θυμός!

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα και χρειάζεται να τον εκφράζουμε. Ωστόσο, έχει μεγάλη σημασία τόσο για την ψυχική μας υγεία, όσο και για τις σχέσεις μας με τους γύρω μας, να τον διαχειριζόμαστε σωστά. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1.      Κάνε ένα timeout. Αν δεις πως κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης αρχίσεις να νιώθεις θυμό και ένταση, δώσε στον εαυτό σου χρόνο για ένα διάλειμμα. Απομακρύνσου από τον χώρο λέγοντας για π.χ. «Χρειάζομαι λίγη ώρα για να σκεφτώ αυτά που είπαμε. Θα ήθελα να συνεχίσω τη συζήτηση σε λίγο» ή «Νιώθω πολύ θυμωμένη αυτή τη στιγμή. Θα λύσουμε το θέμα λίγο αργότερα». Βέβαια, αυτό δε σημαίνει πως θα αποφύγεις την κατάσταση που σε δυσκολεύει. Είναι σημαντικό να μην ξεχάσεις να επανέλθεις στο θέμα όταν θα είσαι πιο ήρεμη και με καθαρό μυαλό

2.      Δημιούργησε τη δική σου χαλαρωτική εικόνα. Το μυαλό μας δεν μπορεί να επικεντρωθεί ταυτόχρονα σε δύο αντίθετες σκέψεις (μία αρνητική και μία θετική). Έτσι, επέλεξε ένα ήσυχο μέρος, πάρε μερικές βαθιές, αργές αναπνοές και επικεντρώσου σε μια εικόνα που σε ηρεμεί και σε γεμίζει με ευχάριστα συναισθήματα. Προσπάθησε η αναπνοή σου να είναι σπλαχνική και όχι διαφραγματική, καθώς η πρώτη μπορεί να σε οδηγήσει ακόμα και σε βαθειά χαλάρωση εάν την εφαρμόσεις για τουλάχιστον 10΄. Εφάρμοσε την άσκηση αυτή τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα

3. Νιώθω μονίμως πεσμένη

Στις μέρες μας, με τις ραγδαίες κοινωνικο - οικονομικές αλλαγές, αλλά και με τις διαφυλικές σχέσεις να καθίστανται όλο και δυσκολότερες, είναι πιθανό να παρατηρήσεις πως το καταθλιπτικό συναίσθημα έχει αρχίσει να κυριαρχεί στη ζωή σου. Μη χάνεις χρόνο! Δραστηριοποιήσου!

Τι μπορείς να κάνεις:

Φτιάξε ένα ημερολόγιο και χώρισέ το στις εξής στήλες:

• Γεγονός (τι έγινε, πότε, με ποιόν)
• Σκέψεις (τι ήταν το πρώτο που πέρασε από το μυαλό σου εκείνη τη στιγμή)
• Συναίσθημα (πώς ένιωσες)
• Συμπεριφορά (τι έκανες)

Αφού το τηρήσεις για μερικές εβδομάδες, εντόπισε τις πιο "καυτές σκέψεις σου". Τι είναι, δηλαδή, αυτό που επηρεάζει περισσότερο αρνητικά την διάθεσή σου; Έπειτα, προσπάθησε να αντικαταστήσεις τις αρνητικές σκέψεις σου με νέες σκέψεις, οι οποίες θα ανταποκρίνονται περισσότερο στην πραγματικότητα. Ακολουθεί ένα παράδειγμα:

• Γεγονός: Έστειλα μήνυμα στον Πέτρο και εκείνος δεν απάντησε
• Σκέψεις: Δε μου δίνει σημασία, δε με θέλει, ποτέ δε θα κάνω σχέση μαζί του
• Συναίσθημα: στενοχώρια
• Συμπεριφορά: Κλείνω το κινητό μου
• Νέες Σκέψεις: Την ώρα που του το έστειλα ήταν στη δουλειά και ίσως να μην μπορούσε να απαντήσει. Ο ίδιος μου έχει στείλει αρκετές φορές μήνυμα από μόνος του

4. Είμαι καιρό μόνη και έχω απογοητευθεί

Ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό. Όσο κι αν υπάρχουν περίοδοι στη ζωή σου που αποζητάς την απομόνωση και χρόνο για τον εαυτό σου μακριά από κάποιον σύντροφο, η μοναξιά που διαρκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα είναι φυσιολογικό να σε κάνει να νιώθεις απογοητευμένη και μελαγχολική.

Συνήθως, όταν βιώνεις αρνητικά συναισθήματα, όπως θλίψη και ματαίωση, είναι πιθανό να σου δημιουργηθεί η πεποίθηση πως η διάθεσή σου δεν θα αλλάξει ποτέ ξανά, με αποτέλεσμα να υιοθετείς μια παθητική στάση απέναντι στη ζωή. Όσο, όμως, απομονώνεσαι από τον έξω κόσμο όχι μόνο βυθίζεσαι όλο και περισσότερο στις αρνητικές σου σκέψεις και μυθοποιείς τα όσα σου προσέφεραν οι παλαιότερες σχέσεις σου, αλλά ταυτόχρονα μειώνεις τις ευκαιρίες για φλερτ και νέες γνωριμίες.

Το μόνο που θα καταφέρεις με μια τέτοια συμπεριφορά είναι να επιβεβαιώσεις την αρχική σου σκέψη σύμφωνα με την οποία τίποτα δε θα πάει καλά για σένα στον τομέα των ερωτικών σχέσεων. Θυμήσου: πρόκειται για μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία και όχι για ένα ασφαλές συμπέρασμα. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Φτιάξε μια λίστα με όσα θέλεις να επιτύχεις στον τομέα των σχέσεων
2. Για κάθε ένα από αυτά που κατέγραψες, γράψε δίπλα τι ενέργειες κάνεις για να το επιτύχεις. Εάν δεν κάνεις τίποτα, αναρωτήσου το γιατί. Τίποτα δεν αλλάζει στη ζωή από μόνο του...
3. Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν σημείωσε τι έχει αποβεί μέχρι τώρα βοηθητικό για σένα και τι είναι αυτό που λειτουργεί ανασταλτικά

Ολοκληρώνοντας την παραπάνω άσκηση θα έχεις ξεκαθαρίσει τι είναι ακριβώς αυτό που αποζητάς αυτή τη στιγμή στη ζωή σου, αλλά και με ποιον τρόπο θα καταφέρεις να το επιτύχεις. Ξεκίνα με έναν στόχο τη φορά και επιβράβευσε τον εαυτό σου μόλις τον ολοκληρώσεις.

5.Το αγόρι μου κοιτάει κάποια άλλη ενώ έχουμε βγει μαζί

Ακόμα και στις πιο ρομαντικές σχέσεις μπορεί να πιάσεις τον σύντροφό σου να κοιτάει κάποια άλλη ενώ έχετε βγει μαζί. Η ζήλια είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που μαρτυρά την αγάπη και το νοιάξιμο για τον σύντροφό σου. Σίγουρα υπάρχουν, όμως, και κάποια όρια. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να βεβαιωθείς ότι δεν έχεις πέσει έξω στην κρίση σου. Θα ήταν καλό, δηλαδή, να βεβαιωθείς πως ο σύντροφός σου όντως ασχολείται συστηματικά με μια άλλη κοπέλα, η οποία βρίσκεται στον ίδιο χώρο με εσάς, και πως δεν πρόκειται για ένα φευγαλέο κοίταγμα. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Με ήρεμο και σε καμία περίπτωση ειρωνικό τόνο, πες του πως έχεις αντιληφθεί τι κάνει
2. Δείξε του πως νιώθεις και γιατί (π.χ. "Όταν κοιτάζεις άλλες γυναίκες μπροστά μου, θυμώνω, γιατί νιώθω πως δε με υπολογίζεις")
3. Προσπάθησε να τον βάλεις στη δική σου θέση (π.χ. "Εάν αρχίσω να κοιτάζω επίμονα τον άντρα απέναντι, αγνοώντας σε, τι θα σκεφτείς; πώς θα αντιδράσεις;")
4. Εάν, παρόλα αυτά, δεν αλλάξει την συμπεριφορά του, του ζητάς να φύγετε
5. Σε περίπτωση που αρνείται, φεύγεις μόνη σου δείχνοντας την δυσαρέσκειά σου για τη στάση του
6. Όταν βρεθείτε μόνοι σας συζητείστε προκειμένου να εντοπίσετε γιατί γίνεται αυτό και εάν η κατάσταση μπορεί να αλλάξει

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΕΝΘΟΥΣ

Η διαχείριση της απώλειας ενός αγαπημένου μας προσώπου αποτελεί σε κάθε περίπτωση μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση. Η αποδοχή ενός τόσο τραγικού γεγονότος - το οποίο αποτελεί μια μόνιμη συνθήκη - μας γεμίζει θλίψη, ενώ ταυτόχρονα μας αποδιοργανώνει και αποσυντονίζει. 

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές που να διώχνουν τον πόνο μακριά πιο γρήγορα ή που να μας βοηθούν να επανέλθουμε στην καθημερινότητά μας ευκολότερα. Ωστόσο, είναι καλό να γνωρίζουμε τα στάδια που αποτελούν ενδείξεις του φυσιολογικού πένθους, καθώς μέσα από αυτά μαθαίνουμε τελικά πώς να ζούμε δίχως το αγαπημένο μας πρόσωπο δίπλα μας.

Βέβαια, δεν περνάμε όλοι από όλα αυτά τα στάδια, ούτε είναι απαραίτητο να τα βιώσουμε ακριβώς με τη σειρά που θα αναφερθούν παρακάτω. Ο θρήνος αποτελεί μια προσωπική υπόθεση και είναι τόσο ξεχωριστός, όσο ξεχωριστός είναι και ο καθένας από εμάς!

1. ΑΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ. Αρχικά, δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι ένα αγαπημένο μας πρόσωπο δεν υπάρχει πια. Το άτομο που πενθεί βρίσκεται σε μια κατάσταση κλονισμού, άρνησης της πραγματικότητας ή ακόμα μπορεί να μοιάζει φαινομενικά «απαθές». Η κατάσταση αυτή είναι φυσιολογική, καθώς καθιστά ικανή την καθημερινή επιβίωση. Η άρνηση, συγκεκριμένα, βοηθά να καταλαγιάσουν η θλίψη και ο θρήνος που βιώνουμε. Μέσω αυτής ερχόμαστε σε επαφή με τόσα συναισθήματα όσα μπορούμε να αντέξουμε. Σταδιακά, γινόμαστε όλο και πιο δυνατοί, αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε την πραγματικότητα και η άρνηση υποχωρεί. Τότε, όμως, αναδύονται εντονότερα όλα εκείνα τα συναισθήματα που προσπαθούσαμε να κάνουμε πως δεν υπάρχουν..
2. ΘΥΜΟΣ. Η ματαίωση, γρήγορα δίνει τη θέση της στο θυμό. Θυμό προς τον εαυτό μας (γιατί ίσως νιώθουμε ανεπαρκείς, πως δεν κάναμε αρκετά για τον άνθρωπό μας), προς τον άνθρωπο που έφυγε και μας άφησε μόνους, προς τον γιατρό που δεν προσπάθησε αρκετά, προς αυτόν που δεν ήρθε στη νεκρώσιμο ακολουθία, προς την οικογένεια ή τους φίλους μας, θυμό ακόμα και προς τον ίδιο το Θεό. Συχνά, όταν είμαστε βυθισμένοι στη θλίψη μας, νιώθουμε αποκομμένοι από όλους και από όλα. Ο θυμός, βοηθά να συνδεθούμε και πάλι με τους γύρω μας. Να κρατηθούμε από κάτι. Δε θα πρέπει να προσπαθούμε να καταπνίξουμε το θυμό μας, γιατί αποτελεί ένα απαραίτητο στάδιο στη διαδικασία της επούλωσης των πληγών μας. Άλλωστε, ο θυμός είναι άλλη μια ένδειξη της έντασης της αγάπης μας για το πρόσωπο που δεν είναι πια κοντά μας
3. ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ. Η φυσιολογική αντίδραση στα συναισθήματα της αβοηθητότητας και της ευαλωτότητας είναι η ανάγκη μας να ανακτήσουμε τον έλεγχο της ζωής μας. Τότε είναι που μας κατακλύζουν όλα τα «Μακάρι να..» και τα «Τι θα είχε γίνει αν..». Θέλουμε να γυρίσουμε στη ζωή μας όπως ήταν πριν χάσουμε τον αγαπημένο μας. Συχνά ευχόμαστε να μπορούσαμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω προκειμένου να διορθώσουμε λανθασμένες επιλογές μας..Τότε είναι που μπορεί να εμφανιστεί και το αίσθημα της ενοχής..
4. ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Τη στιγμή που οι γύρω μας ίσως να αναμένουν πως θα αρχίσουμε να νιώθουμε καλύτερα, είναι πιθανό να βυθιστούμε σε βαθειά κατάθλιψη. Η κατάσταση αυτή αποτελεί ένα φυσιολογικό στάδιο του θρήνου και δε συνδέεται με την κατάθλιψη ως ψυχική διαταραχή, αλλά ως συναίσθημα αναμενόμενο μετά τη συνειδητοποίηση της απώλειάς μας. Συχνά, η υπερυπνία γίνεται το καταφύγιό μας, νιώθουμε διαρκώς κουρασμένοι, απαισιόδοξοι για το μέλλον, ενώ είναι πιθανό να εμφανίσουμε και δυσκολίες στη συγκέντρωση. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που επιθυμούμε την απομόνωση και την ενασχόληση με δραστηριότητες που συνηθίζαμε να μοιραζόμαστε με τον αγαπημένο μας που δεν είναι πια κοντά μας ή να εκδηλώνουμε μια έντονη προσκόλληση σε μνήμες του παρελθόντος. Η κατάθλιψη γίνεται ανησυχητική εάν ξεπεράσει σε διάρκεια τους 2 μήνες, όπως και στην περίπτωση που καθιστά δυσλειτουργική την καθημερινότητά μας
5. ΑΠΟΔΟΧΗ. Η αποδοχή συχνά συγχέεται λανθασμένα με το «είμαι καλά». Ποτέ δε θα είμαστε «καλά» μετά την απώλεια του αγαπημένου μας προσώπου. Ωστόσο, από ένα σημείο και έπειτα αποδεχόμαστε τη νέα κατάσταση και μαθαίνουμε να ζούμε με τα νέα δεδομένα. Η ζωή μας έχει πλέον αλλάξει και εμείς καλούμαστε να επιδείξουμε ευελιξία και προσαρμογή. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, να χρειαστεί να αναλάβουμε νέους ρόλους, να συνάψουμε νέες σχέσεις, να ενδυναμώσουμε κάποιες από τις παλαιότερες. Το ότι αρχίζουμε να απολαμβάνουμε και πάλι τη ζωή, δε σημαίνει ότι προδίδουμε το αγαπημένο μας πρόσωπο που δεν είναι πια κοντά μας. Αντί να αρνηθούμε τα συναισθήματά μας, είναι σημαντικό να αφουγκραστούμε τις ανάγκες μας και να προσπαθήσουμε να τις καλύψουμε

Σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση της απώλειας αποτελεί μια βαθειά προσωπική υπόθεση και κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει πλήρως το πώς νιώθουμε και το πόσο δύσκολο είναι για εμάς να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να αφήσουμε τους ανθρώπους, τους οποίους πραγματικά νιώθουμε κοντά μας, να μας προσφέρουν παρηγοριά και υποστήριξη. Το καλύτερο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε ελεύθερο τον εαυτό μας να βιώσει το θρήνο, δίχως να καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας. Σε τέτοιες στιγμές, είναι μάλλον «αφύσικο» να στεκόμαστε δυνατοί και αλώβητοι. Η αντίσταση το μόνο που κάνει είναι να παρατείνει την φυσιολογική διαδικασία της επούλωσης των πληγών…

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών

Τηλ.: 210 81 41 570, Κιν.: 697 40 12 477

Ανοίξεως – Σταμάτας 2, Άνοιξη

Web page: http://www.wix.com/elpidapan/panagiotounakou