ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥ ΣΟΥ; ΔΕΣ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ

Σε μία σχέση είναι φυσικό να νιώθεις έντονα συναισθήματα για τον σύντροφό σου, αλλά και να επιθυμείς την ενεργό συμμετοχή του στη ζωή σου. Τι συμβαίνει, όμως, όταν εκείνος δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης και προσπαθεί να ελέγχει τη ζωή σου, έστω κι αν αυτό πραγματοποιείται με έμμεσο τρόπο;

Ένας σύντροφος που αρέσκεται στο να σε ελέγχει, πολλές φορές δημιουργεί τις συνθήκες εκείνες ώστε να εξαρτάσαι από εκείνον προκειμένου να ικανοποιείς τις ανάγκες του. Σταδιακά, θα φροντίσει έτσι ώστε να μειώσεις τις επαφές με τους φίλους σου – ειδικά με εκείνους που δεν συμπαθεί – να νιώθεις χαρούμενη μόνο κοντά του, ενώ θα σου περάσει ξεκάθαρα το μήνυμα πως δεν πρόκειται να κάνει για σένα πράγματα που δεν του αρέσουν. 

Τσέκαρε τα σημάδια:

1.Ο σύντροφός σου είναι στην πραγματικότητα φυσικά απών. Ακούς το ηχογραφημένο μήνυμα του τηλεφωνητή του πιο συχνά από ότι τη δική του φωνή, ενώ όταν του στέλνεις γραπτό μήνυμα παίρνεις απάντηση ώρες αργότερα. Το να επικοινωνήσεις μαζί του μοιάζει ώρες – ώρες δυσκολότερο από το να βρεις τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας! Ακόμα και όταν δεχτεί να συναντηθείτε, θα είναι υπό τους δικούς του όρους, όταν εκείνος το αποφασίσει και βέβαια δίχως να αλλάξει κάτι στο πρόγραμμά του!

Η δική σου αντίδραση: Εάν η δική σου αντίδραση είναι να πετάς από χαρά μόνο και μόνο επειδή σου κάνει τη χάρη να βρεθείτε, ενώ δεν μιλιέσαι μέχρι να λάβεις μια απάντηση στα μηνύματα που του έχεις στείλει, τότε ίσως πρέπει να αναρωτηθείς για ποιο λόγο η διάθεσή σου εξαρτάται τόσο από τη συμπεριφορά του συντρόφου σου. Φυσικά και ο σύντροφός σου είναι σημαντικό να σε κάνει ευτυχισμένη, αλλά όχι να είναι η μόνη πηγή ευχαρίστησης στη ζωή σου. Μήπως έχεις την τάση να επικεντρώνεσαι σε ένα πράγμα και να δίνεις όλη την ενέργειά σου εκεί; Μήπως τείνεις να τον εξιδανικεύεις από φόβο πως δεν θα βρεις κάποιον καλύτερο; Θυμήσου πως θες να είσαι με έναν άνθρωπο που σε κάνει χαρούμενη για αυτό που είναι και όχι βάσει αυτού που θα ευχόσουν να είναι…

2.Νιώθεις ένα συνεχές στρες που πηγάζει από τη σχέση σου. Είναι λογικό να ανησυχείς για τη σχέση σου και για το κατά πόσο ικανοποιείς τον σύντροφό σου, όχι όμως να βιώνεις διαρκές στρες επειδή δεν μπορείς να ελέγξεις τις κινήσεις του συντρόφου σου ή επειδή είσαι μακριά του και δεν εμπιστεύεσαι τι κάνει όταν είναι μόνος του. 

Η δική σου αντίδραση: Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πιθανό να προσπαθήσεις είτε να αλλάξεις τον σύντροφό σου, είτε να συμμορφωθείς απόλυτα στις επιθυμίες του. Δυστυχώς, έτσι δεν θα πετύχεις τίποτα. Μερικές φορές, είναι καλό να αφήνεις στην άκρη όλα όσα δεν μπορείς να ελέγξεις και να αποδέχεσαι την κατάσταση ως έχει. Βέβαια, σε περίπτωση που αυτό σε κάνει δυστυχισμένη, τότε ίσως είναι η στιγμή να σκεφτείς το ενδεχόμενο του χωρισμού. Προσπάθησε να γίνεις αντικειμενικός παρατηρητής της σχέσης σου. Βγες έξω από αυτή και δες τα πράγματα σαν ένα τρίτο πρόσωπο. Από πού πηγάζει το στρες που βιώνεις; Τι μπορεί να σε βοηθήσει;

3.Ο σύντροφός σου απαντά αόριστα και δεν κάνει ποτέ σχέδια μαζί σου. Ο άντρας που δεν είναι συναισθηματικά διαθέσιμος συνήθως δεν σου δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις, ενώ το πρόγραμμά του δεν είναι ποτέ σταθερό και συγκεκριμένο με αποτέλεσμα να μην μπορείς να προσδιορίσεις πότε σου λέει αλήθεια και πότε ψέματα. Δεν δεσμεύεται απέναντί σου, ενώ τα αφήνει όλα στην τελευταία στιγμή. Όπως προκύψει!  

Η δική σου αντίδραση: Παρατηρείς την ανασφάλειά σου να μεγαλώνει. Νιώθεις πως δεν είσαι αρκετή για εκείνον και πως πρέπει να προσπαθήσεις περισσότερο προκειμένου να τον εντυπωσιάσεις και να γίνεις επιτέλους προτεραιότητά του! Πολλές φορές, μάλιστα, πιάνεις τον εαυτό σου να τον δικαιολογεί ψάχνοντας κάθε είδους επιχειρήματα, αληθοφανή και μη! Έχε στο μυαλό σου πως όσο κι αν νοιάζεσαι για κάποιους ανθρώπους αυτό δε σημαίνει πως θα νοιαστούν κι εκείνοι το ίδιο για σένα. Δεν έχει νόημα να πασχίζεις να κάνεις κάποιον να σε αγαπήσει, αλλά να είσαι κάποια που αξίζει να αγαπηθεί!

4.Νιώθεις άσχημα για τον εαυτό σου. Καθώς η ευτυχία σου βασίζεται υπερβολικά στη γνώμη και τις αντιδράσεις του συντρόφου σου, είναι πιθανό να μη νιώθεις άνετα τόσο με την εξωτερική σου εμφάνιση, όσο και με στοιχεία του χαρακτήρα σου. Όταν δεν σέβεσαι και δεν εκτιμάς τον εαυτό σου, αυξάνεις τις πιθανότητες ο σύντροφός σου να σου συμπεριφέρεται άσχημα και δίχως να σε υπολογίζει. 

Η δική σου αντίδραση: Νιώθεις διαρκώς πως δεν αξίζεις και πως δεν είσαι αντάξια του συντρόφου σου. Αυτό συμβαίνει γιατί όταν δεν έχεις υψηλές προσδοκίες για το πώς πρέπει να σου συμπεριφέρονται οι άλλοι, τείνεις να επιλέγεις συντρόφους που αναπτύσσουν άσχημη συμπεριφορά απέναντί σου και συνήθως υπερτονίζουν τα αδύναμα στοιχεία σου. Αναλογίσου:

-         Ποιος έχει πραγματικά σημασία…

-         Ποιος δεν είχε ποτέ…

-         Ποιος δεν θα έχει πια…

-         Ποιος θα έχει για πάντα…

Οι επιτυχημένες διαπροσωπικές σχέσεις βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την εκτίμηση. Ποτέ μην υποτιμήσεις τον εαυτό σου για να νιώσει άνετα κάποιος άλλος! Η ευτυχία σου δε θα πρέπει να εξαρτάται από αυτά που κάνει ο σύντροφός σου, αλλά από αυτά που κάνεις εσύ για τον εαυτό σου…

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, Msc

5 ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ

1.Δεν έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου

Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στη συνολική άποψη που έχεις σχηματίσει για τον εαυτό σου και στην αξία που σου αποδίδεις ως άτομο. Βέβαια, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ανάμικτες απόψεις για τον εαυτό μας, αλλά εάν μέσα σου κυριαρχεί η αντίληψη πως αποτελείς ένα ανεπαρκές ή κατώτερο άτομο ή εάν αισθάνεσαι διαρκώς πως δεν αξίζεις πραγματικά, δεν είσαι σημαντική για τους γύρω σου και πως δε δικαιούσαι να σου συμβαίνουν καλά πράγματα στη ζωή, τότε αυτό σημαίνει πως η αυτοεκτίμησή σου βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Προσοχή, όμως! Η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να έχει οδυνηρές, ακόμα και καταστροφικές επιπτώσεις στη ζωή σου.

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Αναγνώρισε τα δυνατά σου σημεία. Μήπως επικεντρώνεσαι στα αρνητικά σου στοιχεία και παίρνεις ως δεδομένα και  αυτονόητα τα θετικά; Φτιάξε μια λίστα με τα 10 πιο σημαντικά πράγματα που έχεις πετύχει μέχρι τώρα στη ζωή σου και τοποθέτησέ την σε ένα εμφανές σημείο, ώστε ανά πάσα στιγμή να σου υπενθυμίζει τους τομείς στους οποίους έχεις επιτύχει. Αναζήτησε στοιχεία σε μικρές καθημερινές στιγμές και όχι απαραίτητα σε κάτι πολύ εξεζητημένο (π.χ. ότι σημείωσες τις υψηλότερες πωλήσεις του μήνα, ότι βοήθησες την ομάδα σου να κερδίσει τον αγώνα, ότι βοήθησες ένα αγαπημένο σου πρόσωπο σε μια δύσκολη στιγμή, κλπ)
2. Πες "Μπράβο" στον εαυτό σου και χάρισέ του μια ανταμοιβή (π.χ. μια βόλτα με το αυτοκίνητο, ένα ραντεβού στο κομμωτήριο, ένα διάλειμμα για καφέ με φίλους κλπ)

2. Νιώθω εκνευρισμένη και θυμωμένη

Έχεις νιώσει ποτέ την πίεσή σου να χτυπάει κόκκινο είτε στο σπίτι είτε στην εργασία; Έχεις βγει ποτέ εκτός εαυτού γιατί ο σύντροφός σου δεν μπορεί να σε καταλάβει; Τότε, μάλλον, ξέρεις πολύ καλά τι σημαίνει θυμός!

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα και χρειάζεται να τον εκφράζουμε. Ωστόσο, έχει μεγάλη σημασία τόσο για την ψυχική μας υγεία, όσο και για τις σχέσεις μας με τους γύρω μας, να τον διαχειριζόμαστε σωστά. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1.      Κάνε ένα timeout. Αν δεις πως κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης αρχίσεις να νιώθεις θυμό και ένταση, δώσε στον εαυτό σου χρόνο για ένα διάλειμμα. Απομακρύνσου από τον χώρο λέγοντας για π.χ. «Χρειάζομαι λίγη ώρα για να σκεφτώ αυτά που είπαμε. Θα ήθελα να συνεχίσω τη συζήτηση σε λίγο» ή «Νιώθω πολύ θυμωμένη αυτή τη στιγμή. Θα λύσουμε το θέμα λίγο αργότερα». Βέβαια, αυτό δε σημαίνει πως θα αποφύγεις την κατάσταση που σε δυσκολεύει. Είναι σημαντικό να μην ξεχάσεις να επανέλθεις στο θέμα όταν θα είσαι πιο ήρεμη και με καθαρό μυαλό

2.      Δημιούργησε τη δική σου χαλαρωτική εικόνα. Το μυαλό μας δεν μπορεί να επικεντρωθεί ταυτόχρονα σε δύο αντίθετες σκέψεις (μία αρνητική και μία θετική). Έτσι, επέλεξε ένα ήσυχο μέρος, πάρε μερικές βαθιές, αργές αναπνοές και επικεντρώσου σε μια εικόνα που σε ηρεμεί και σε γεμίζει με ευχάριστα συναισθήματα. Προσπάθησε η αναπνοή σου να είναι σπλαχνική και όχι διαφραγματική, καθώς η πρώτη μπορεί να σε οδηγήσει ακόμα και σε βαθειά χαλάρωση εάν την εφαρμόσεις για τουλάχιστον 10΄. Εφάρμοσε την άσκηση αυτή τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα

3. Νιώθω μονίμως πεσμένη

Στις μέρες μας, με τις ραγδαίες κοινωνικο - οικονομικές αλλαγές, αλλά και με τις διαφυλικές σχέσεις να καθίστανται όλο και δυσκολότερες, είναι πιθανό να παρατηρήσεις πως το καταθλιπτικό συναίσθημα έχει αρχίσει να κυριαρχεί στη ζωή σου. Μη χάνεις χρόνο! Δραστηριοποιήσου!

Τι μπορείς να κάνεις:

Φτιάξε ένα ημερολόγιο και χώρισέ το στις εξής στήλες:

• Γεγονός (τι έγινε, πότε, με ποιόν)
• Σκέψεις (τι ήταν το πρώτο που πέρασε από το μυαλό σου εκείνη τη στιγμή)
• Συναίσθημα (πώς ένιωσες)
• Συμπεριφορά (τι έκανες)

Αφού το τηρήσεις για μερικές εβδομάδες, εντόπισε τις πιο "καυτές σκέψεις σου". Τι είναι, δηλαδή, αυτό που επηρεάζει περισσότερο αρνητικά την διάθεσή σου; Έπειτα, προσπάθησε να αντικαταστήσεις τις αρνητικές σκέψεις σου με νέες σκέψεις, οι οποίες θα ανταποκρίνονται περισσότερο στην πραγματικότητα. Ακολουθεί ένα παράδειγμα:

• Γεγονός: Έστειλα μήνυμα στον Πέτρο και εκείνος δεν απάντησε
• Σκέψεις: Δε μου δίνει σημασία, δε με θέλει, ποτέ δε θα κάνω σχέση μαζί του
• Συναίσθημα: στενοχώρια
• Συμπεριφορά: Κλείνω το κινητό μου
• Νέες Σκέψεις: Την ώρα που του το έστειλα ήταν στη δουλειά και ίσως να μην μπορούσε να απαντήσει. Ο ίδιος μου έχει στείλει αρκετές φορές μήνυμα από μόνος του

4. Είμαι καιρό μόνη και έχω απογοητευθεί

Ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό. Όσο κι αν υπάρχουν περίοδοι στη ζωή σου που αποζητάς την απομόνωση και χρόνο για τον εαυτό σου μακριά από κάποιον σύντροφο, η μοναξιά που διαρκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα είναι φυσιολογικό να σε κάνει να νιώθεις απογοητευμένη και μελαγχολική.

Συνήθως, όταν βιώνεις αρνητικά συναισθήματα, όπως θλίψη και ματαίωση, είναι πιθανό να σου δημιουργηθεί η πεποίθηση πως η διάθεσή σου δεν θα αλλάξει ποτέ ξανά, με αποτέλεσμα να υιοθετείς μια παθητική στάση απέναντι στη ζωή. Όσο, όμως, απομονώνεσαι από τον έξω κόσμο όχι μόνο βυθίζεσαι όλο και περισσότερο στις αρνητικές σου σκέψεις και μυθοποιείς τα όσα σου προσέφεραν οι παλαιότερες σχέσεις σου, αλλά ταυτόχρονα μειώνεις τις ευκαιρίες για φλερτ και νέες γνωριμίες.

Το μόνο που θα καταφέρεις με μια τέτοια συμπεριφορά είναι να επιβεβαιώσεις την αρχική σου σκέψη σύμφωνα με την οποία τίποτα δε θα πάει καλά για σένα στον τομέα των ερωτικών σχέσεων. Θυμήσου: πρόκειται για μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία και όχι για ένα ασφαλές συμπέρασμα. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Φτιάξε μια λίστα με όσα θέλεις να επιτύχεις στον τομέα των σχέσεων
2. Για κάθε ένα από αυτά που κατέγραψες, γράψε δίπλα τι ενέργειες κάνεις για να το επιτύχεις. Εάν δεν κάνεις τίποτα, αναρωτήσου το γιατί. Τίποτα δεν αλλάζει στη ζωή από μόνο του...
3. Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν σημείωσε τι έχει αποβεί μέχρι τώρα βοηθητικό για σένα και τι είναι αυτό που λειτουργεί ανασταλτικά

Ολοκληρώνοντας την παραπάνω άσκηση θα έχεις ξεκαθαρίσει τι είναι ακριβώς αυτό που αποζητάς αυτή τη στιγμή στη ζωή σου, αλλά και με ποιον τρόπο θα καταφέρεις να το επιτύχεις. Ξεκίνα με έναν στόχο τη φορά και επιβράβευσε τον εαυτό σου μόλις τον ολοκληρώσεις.

5.Το αγόρι μου κοιτάει κάποια άλλη ενώ έχουμε βγει μαζί

Ακόμα και στις πιο ρομαντικές σχέσεις μπορεί να πιάσεις τον σύντροφό σου να κοιτάει κάποια άλλη ενώ έχετε βγει μαζί. Η ζήλια είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που μαρτυρά την αγάπη και το νοιάξιμο για τον σύντροφό σου. Σίγουρα υπάρχουν, όμως, και κάποια όρια. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να βεβαιωθείς ότι δεν έχεις πέσει έξω στην κρίση σου. Θα ήταν καλό, δηλαδή, να βεβαιωθείς πως ο σύντροφός σου όντως ασχολείται συστηματικά με μια άλλη κοπέλα, η οποία βρίσκεται στον ίδιο χώρο με εσάς, και πως δεν πρόκειται για ένα φευγαλέο κοίταγμα. 

Τι μπορείς να κάνεις:

1. Με ήρεμο και σε καμία περίπτωση ειρωνικό τόνο, πες του πως έχεις αντιληφθεί τι κάνει
2. Δείξε του πως νιώθεις και γιατί (π.χ. "Όταν κοιτάζεις άλλες γυναίκες μπροστά μου, θυμώνω, γιατί νιώθω πως δε με υπολογίζεις")
3. Προσπάθησε να τον βάλεις στη δική σου θέση (π.χ. "Εάν αρχίσω να κοιτάζω επίμονα τον άντρα απέναντι, αγνοώντας σε, τι θα σκεφτείς; πώς θα αντιδράσεις;")
4. Εάν, παρόλα αυτά, δεν αλλάξει την συμπεριφορά του, του ζητάς να φύγετε
5. Σε περίπτωση που αρνείται, φεύγεις μόνη σου δείχνοντας την δυσαρέσκειά σου για τη στάση του
6. Όταν βρεθείτε μόνοι σας συζητείστε προκειμένου να εντοπίσετε γιατί γίνεται αυτό και εάν η κατάσταση μπορεί να αλλάξει

Ελπίδα Μ. Παναγιωτουνάκου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδ. Αιγινήτειο Παν/κο νοσ.

Diploma in Dyslexia

Msc Έλεγχος του Στρες και Προαγωγή της Υγείας

Ιατρική Αθηνών